Jak przekształcić działalność w spółkę?

Jak przekształcić jednoosobową działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową?

Czynności wymagane do podjęcia, celem przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową zostały wskazane w art. 5845 Kodeksu spółek handlowych, z którego wynika, że do przekształcenia przedsiębiorcy wymaga się:

• sporządzenia planu przekształcenia wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta,
• złożenia oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy,
• powołania członków organów spółki przekształconej,
• zawarcia umowy spółki albo podpisania statutu spółki przekształconej,
• dokonania w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenia przedsiębiorcy przekształcanego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Pierwszym etapem przekształcenia jest sporządzenie planu przekształcenia, który co do zasady towarzyszy każdej procedurze przekształceniowej. Warunki formalne planu przekształcenia zostały określone w art. 5846-5847 Kodeksu spółek handlowych.

Co istotne plan przekształcenia musi zostać sporządzony w formie aktu notarialnego.

Zgodnie z art. 5847 Kodeksu spółek handlowych, plan przekształcenia przedsiębiorcy powinien zawierać co najmniej ustalenie wartości bilansowej majątku przedsiębiorcy przekształcanego na określony dzień w miesiącu poprzedzającym sporządzenie planu przekształcenia przedsiębiorcy.

Oprócz powyższego, do planu przekształcenia należy dołączyć także:

• projekt oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy;
• projekt aktu założycielskiego (statutu);
• wycenę składników majątku (aktywów i pasywów) przedsiębiorcy przekształcanego;
• sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia na określony dzień w miesiącu poprzedzającym sporządzenie planu przekształcenia przedsiębiorcy.

Jeżeli przedsiębiorca nie jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych na podstawie ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, sprawozdanie finansowe dla celów przekształcenia, sporządza w oparciu o podsumowanie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów oraz innych ewidencji prowadzonych przez przedsiębiorcę dla celów podatkowych, spis z natury, a także inne dokumenty pozwalające na sporządzenie tego sprawozdania.

W dalszej kolejności sporządzony plan przekształcenia należy złożyć w sądzie rejestrowym wraz z jednoczesnym złożeniem wniosku o wyznaczenie biegłego rewidenta, celem wydania opinii w przedmiocie poprawności i rzetelności sporządzonego planu przekształcenia.  Termin na sporządzenie opinii określa sąd rejestrowy, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od dnia wyznaczenia biegłego do sporządzenia opinii.

Po wydaniu przez biegłego rewidenta opinii w przedmiocie planu przekształcenia, kolejnym niezbędnym wymogiem procedury przekształceniowej jest złożenie przez przedsiębiorcę oświadczenia o przekształceniu, które jest odpowiednikiem uchwały podejmowanej przez przekształcaną spółkę.

Oświadczenie przedsiębiorcy o przekształceniu zgodnie z art. 5849 Kodeksu spółek handlowych musi zostać sporządzone w formie aktu notarialnego i powinno określać co najmniej:

• formę prawną spółki, w jaką zostaje przekształcony przedsiębiorca;
• wysokość kapitału zakładowego albo kapitału akcyjnego;
• zakres praw przyznanych osobiście przedsiębiorcy przekształcanemu jako wspólnikowi albo akcjonariuszowi spółki przekształconej, jeżeli przyznanie takich praw jest przewidziane;
• nazwiska i imiona członów zarządu spółki przekształconej.

Niezależnie od złożenia przez przedsiębiorcę przekształcanego oświadczenia o przekształceniu, koniecznym elementem procedury przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową jest podpisanie aktu założycielskiego (statutu) spółki przekształconej.  Jeśli chodzi o wymogi co do treści aktu (założycielskiego) statutu, to należy odwołać się odpowiednio do treści: art. 157 Kodeksu spółek handlowych , w przypadku przekształcenia w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, art. 3005 Kodeksu spółek handlowych , w przypadku przekształcenia w jednoosobową prostą spółkę akcyjną, art. 304 Kodeksu spółek handlowych, w przypadku przekształcenia w jednoosobową spółkę akcyjną.

Kolejnym elementem procedury przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową jest złożenie do Sądu rejestrowego wniosku o rejestrację spółki przekształconej w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Po wydaniu przez Sąd rejestrowy postanowienia o wpisie spółki przekształconej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego należy jeszcze złożyć wniosek o wykreślenie przedsiębiorcy z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Czynności wymienione w art. 5845 Kodeksu spółek handlowych nie wyczerpują wszystkich działań, które muszą zostać podjęte przez przedsiębiorcę w toku procedury przekształceniowej.

W sytuacji, gdy na przykład przedsiębiorstwo osoby fizycznej wchodzi w skład wspólności majątkowej małżeńskiej, to do jego przekształcenia wymagana jest zgoda małżonka. Ponadto na dzień poprzedzający zarejestrowanie przekształconej spółki zachodzi konieczność zamknięcia ksiąg rachunkowych prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej, otwarcia ksiąg rachunkowych jednoosobowej spółki kapitałowej powstałej z przekształcenia na dzień przekształcenia (dzień wpisu spółki przekształconej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego) oraz zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w momencie podpisania aktu założycielskiego (statutu) spółki przekształconej. Oprócz powyższego, zgodnie z art. 58412 Kodeksu spółek handlowych, spółka przekształcona ma obowiązek dokonać ogłoszenia o przekształceniu. Ogłoszenie to, zgodnie z art. 5 § 3 Kodeksu spółek handlowych powinno być dokonane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a jeżeli akt założycielski (statut) przewiduje dokonywanie ogłoszeń również w inny sposób, również we wskazany w akcie założycielskim (statucie) sposób.

Skutki przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową

Najważniejsze skutki przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową zostały określone w art. 5842 Kodeksu spółek handlowych, z którego wynika, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. Ponadto spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji, albo ulgi stanowi inaczej. Dodatkowo przedsiębiorca staje się z dniem przekształcenia wspólnikiem, albo akcjonariuszem spółki przekształconej.

Co istotne, dotychczasowa firma może pozostać taka sama. W takim przypadku należy dodać jedynie formę prawną spółki przekształconej. Z kolei, w przypadku gdy zmiana firmy przedsiębiorcy przekształcanego w związku z przekształceniem nie polega tylko na dodaniu części identyfikującej formę prawną spółki przekształconej, spółka przekształcona ma obowiązek podawania w nawiasie dawnej firmy, obok nowej firmy, z dodaniem wyrazu „dawniej”, przez okres co najmniej roku od dnia przekształcenia.

Ponadto art. 58413 Kodeksu spółek handlowych przewiduje solidarną odpowiedzialność przedsiębiorcy przekształcanego ze spółką przekształconą za zobowiązania przedsiębiorcy przekształcanego związane   prowadzoną działalnością gospodarczą powstałe przed dniem przekształcenia, przez okres trzech lat, licząc od dnia przekształcenia.

Czy warto przekształcić jednoosobową działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową?

Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową może okazać się dobrym sposobem na ograniczenie istniejącego ryzyka w postaci osobistej odpowiedzialności za zobowiązania. W wyniku przekształcenia spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki przekształcanego podmiotu, a już po 3 latach od przekształcenia wspólnicy spółki przekształconej mogą cieszyć się ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązania spółki.

Kolejnym asumptem do podjęcia decyzji o przekształceniu może być także możliwość skorzystania z niezaprzeczalnie popularnej ostatnio formy opodatkowania, tj. ryczałtu od przychodów spółek, zwanym potocznie CIT estoński, z którego może skorzystać również spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała w wyniku przekształcenia.

Kolejno należy wskazać na możliwości ograniczenia lub zmniejszenia ciężarów wynikających z konieczności odprowadzania składki zdrowotnej. Składka na ubezpieczenie zdrowotne dla wspólnika jednoosobowej spółki z o. o. wynosi 9% podstawy wymiaru. Podstawę wymiaru tej składki stanowi natomiast kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Przekształcenie w sp. z o.o. daje także możliwość do wszechstronnego rozwoju działalności i pozyskania kapitału na przykład poprzez przyjęcie nowych wspólników, inwestorów. Zmiana formy prawnej z jednoosobowej działalności gospodarczej na spółkę z o.o. umożliwia również płynną sukcesję , poprzez stopniowe wprowadzanie następców prawnych w strukturę spółki.

Najczęściej zadawane pytania

Od czego zaczyna się przekształcenie działalności w spółkę?

Pierwszą czynnością jest sporządzenie planu przekształcenia w formie aktu notarialnego, zawierającego ustalenie wartości bilansowej majątku przedsiębiorcy na określony dzień w miesiącu poprzedzającym jego sporządzenie.

Jakie dokumenty dołącza się do planu przekształcenia?

Do planu przekształcenia dołącza się projekt oświadczenia o przekształceniu, projekt statutu, wycenę składników majątku oraz sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia.

Jaki jest termin na wydanie opinii przez biegłego rewidenta?

Biegły rewident wydaje opinię w przedmiocie poprawności i rzetelności planu przekształcenia, przy czym termin na jej wydanie nie może być dłuższy niż 2 miesiące od dnia jego wyznaczenia.

Jakie są główne skutki przekształcenia działalności w spółkę?

Spółce przekształconej przysługują prawa i obowiązki przedsiębiorcy, a przedsiębiorca staje się wspólnikiem lub akcjonariuszem spółki. Po 3 latach od przekształcenia wspólnicy korzystają z ograniczonej odpowiedzialności za zobowiązania spółki.

Czy przekształcona spółka zachowuje dotychczasową firmę?

Dotychczasowa firma może pozostać taka sama, z dodaniem formy prawnej spółki. Jeśli zmiana obejmuje coś więcej niż dodanie formy prawnej, spółka przez co najmniej rok podaje dawną firmę w nawiasie z dodaniem wyrazu “dawniej”.

Autor

Adrian Łukasik

Radca prawny, Senior Associate

Procesy inwestycyjno-budowlane · Ochrona środowiska · Prawo energetyczne

Doświadczenie zawodowe zdobywał w jednej z renomowanych lubelskich kancelarii, zajmującej się szeroko rozumianym prawem cywilnym i gospodarczym. W kancelarii Hewelt Wojnowski i Wspólnicy spółka komandytowa na co dzień zajmuje się bieżącym doradztwem w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej oraz opracowywaniem dokumentacji korporacyjnej spółek, m.in. umów spółek, regulaminów organów spółek, umów regulujących stosunki między wspólnikami, uchwał organów spółek, transakcji M&A. Oprócz doradztwa korporacyjnego…

Zobacz profil →