Udzielenie pożyczki spółce przez jej członka zarządu

1. Zgodnie z art. 15 § 1 KSH:

„Zawarcie przez spółkę kapitałową umowy kredytu, pożyczki, poręczenia lub innej podobnej umowy z członkiem zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej, prokurentem, likwidatorem albo na rzecz którejkolwiek z tych osób, wymaga zgody zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.”

W pierwszej kolejności należałoby zwołać zgromadzenie wspólników spółki, podczas którego zostanie podjęta uchwała wyrażająca zgodę na zawarcie przez członka zarządu umowy pożyczki ze spółką. W przypadku braku takiej zgody, nie będzie możliwe udzielenie spółce pożyczki, a ewentualne zawarcie takiej umowy będzie nieważne.

2. Zgodnie z art. 230 KSH:

„Rozporządzenie prawem lub zaciągnięcie zobowiązania do świadczenia o wartości dwukrotnie przewyższającej wysokość kapitału zakładowego wymaga uchwały wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Przepisu art. 17 § 1 nie stosuje się.”

W drugiej kolejności trzeba porównać wysokość pożyczki, jaka miałaby zostać udzielona, z wysokością kapitału zakładowego spółki i jeśli powstanie potrzeba podjęcia dodatkowej uchwały przez wspólników to należałoby sprawdzić, czy w umowie spółki nie ma zapisu wyłączającego ten obowiązek.

3. Zgodnie z art. 210 § 1 KSH:

„W umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.”

Należy zwrócić uwagę, że dla ważności umowy pożyczki nie wystarczy samo uzyskanie zgód korporacyjnych. Każda umowa zawarta przez spółkę z jej członkiem zarządu wymaga odejścia od standardowego sposobu jej reprezentacji na rzecz sposobu reprezentacji wskazanego w art. 210 § 1 KSH. Jeśli w spółce została powołana rada nadzorcza to wybrany przez nią członek będzie upoważniony do skutecznego zawarcia umowy pożyczki. W przypadku braku rady nadzorczej, zgromadzenie wspólników spółki powinno dokonać wyboru pełnomocnika do zawarcia takiej umowy pożyczki.

4. Zgodnie z art. 210 § 2 KSH:

„W przypadku gdy wspólnik, o którym mowa w art. 173 § 1, jest zarazem jedynym członkiem zarządu, przepisu § 1 nie stosuje się. Czynność prawna między tym wspólnikiem a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego. O każdorazowym dokonaniu takiej czynności prawnej notariusz zawiadamia sąd rejestrowy za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.”

W sytuacji opisanej powyżej, tj. gdy członek zarządu jest zarazem jedynym wspólnikiem spółki z o.o., umowa pożyczki musi być dla swej ważności zawarta w formie aktu notarialnego, a więc zastosowanie szczególnej formy reprezentacji wskazanej w art. 210 § 1 KSH nie będzie w tym przypadku prawnie skuteczne. Celem zawarcia umowy pożyczki, członek zarządu będzie musiał udać się do notariusza, aby w jego obecności złożyć stosowne oświadczenia w imieniu własnym i w imieniu spółki.

Reasumując, zawarcie umowy pożyczki pomiędzy spółką z o.o. a jej członkiem zarządu wiąże się z koniecznością spełnienia szeregu warunków, dlatego przed dokonaniem tej czynności prawnej warto zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami i umową samej spółki, aby mieć pewność, że umowa taka będzie prawnie skuteczna.