Na tle tego zagadnienia jedna ze spółek z o. o. wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Chciała ona uzyskać potwierdzenie, że świadczenia o których mowa w art. 176 KSH nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (składce zdrowotnej). Organ nie zgodził się ze stanowiskiem spółki i wydał interpretację negatywną. Jak bowiem argumentował przedstawione we wniosku czynności to typowe przykłady czynności faktycznych, które trudno byłoby uznać za świadczenia mające czynić zadość interesom wierzyciela, którym w tym przypadku jest spółka. Wspólnicy niczego nie „dają” czy też „czynią” na rzecz przedsiębiorcy, a jedynie wykonują czynności sprowadzające się do bieżącej obsługi spółki, zapewniającej jej prawidłowe funkcjonowanie i prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto, jak stwierdził organ, tego rodzaju czynności faktyczne ze swej natury wykonywane są w sposób ciągły i nie sposób uznać ich za powtarzające się świadczenia niepieniężne mieszczące się w dyspozycji art. 176 KSH
Wnioskodawca zaskarżył rzeczoną interpretację do WSA w Warszawie, który przychylił się do stanowiska spółki i uchylił niekorzystną interpretację indywidualną. Zdaniem Sądu I instancji rozstrzygnięcie zawarte w interpretacji indywidualnej obarczone było istotnym błędem proceduralnym. Organ bowiem oparł swoje rozważania na podstawie okoliczności faktycznych, które nie zostały wskazane przez stronę we wniosku, a które wynikają z Krajowego Rejestru Sądowego, w szczególności w zakresie pełnionych przez wspólników aktualnie funkcji w spółce. Sąd zauważył, że organ ustalił, iż zakres czynności wspólników, dublował się z zakresem czynności wykonywanym w ramach pełnionych przez nich funkcji w spółce, czy też z zakresem czynności faktycznych podejmowanych w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania spółki. W tej kwestii WSA podkreślił, że organ nie jest uprawniony do wydania interpretacji w oparciu o informacje inne, niż te, które wynikają z wniosku o interpretację, a które nie zostały wskazane przez stronę we wniosku.
Z takim stanem rzeczy nie zgodził się z kolei Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, który od orzeczenia Sądu I instancji złożył skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2024 roku, sygn. akt: II GSK 500/24 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie i oddalił skargę Spółki.
W uzasadnieniu wyroku NSA szczegółowo odniósł się do wykładni art. 176 §1 KSH. Sąd uznał, że świadczenia niepieniężne, o których mowa w ww. przepisie wymagają precyzyjnego i dokładnego oznaczenia ich rodzaju i zakresu. Przedmiotem zobowiązania wspólnika może być każdy typ świadczenia (dare, facere, non facere, pati), jednak obowiązkowym elementem tego świadczenia powinna być jego powtarzalność, a więc zobowiązanie wspólnika powinno mieć charakter periodyczny. Jak podkreślił NSA warunku tego nie spełniają zobowiązania jednorazowe, ciągłe ani stałe. Powołując się na doktrynę prawa cywilnego NSA stwierdził, że zobowiązanie stałe polega na określonym, stałym zachowaniu się dłużnika przez czas trwania stosunku zobowiązaniowego, a upływ czasu jest wpisany w konstrukcję takiego świadczenia. Świadczeniem okresowym, w świetle omawianego wyroku, jest natomiast stałe dawanie przez czas trwania stosunku prawnego, w określonych regularnych odstępach, pewnej ilości świadczeń (pieniędzy lub innych rzeczy zamiennych). Tym zatem co odróżnia zobowiązanie stałe od periodycznego jest dodatkowe kryterium po stronie zobowiązania powtarzającego się, ilość świadczeń spełnianych w ramach jednego stosunku.
Zakres czynności, które mają być świadczone na podstawie art. 176 KSH nie mogą pokrywać się z zakresem czynności wykonywanych w ramach pełnienia funkcji przez wspólników w Spółce oraz z zakresem czynności faktycznych podejmowanych w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania spółki. Jeżeli zobowiązania wspólnika będą się dublowały to wtedy, zdaniem NSA, będziemy mieli do czynienia ze świadczeniami ciągłymi a nie okresowymi, a zatem nie będą to zobowiązania określone w dyspozycji art. 176 KSH.
Podsumowując zatem, zanim wspólnicy spółek z o. o. zdecydują się skorzystać z rozwiązania zawartego w art. 176 KSH powinni precyzyjnie i dokładnie określić rodzaj i charakter świadczenia niepieniężnego zgodnie z warunkami przedstawionymi w omawianym wyroku tak, by świadczenia te mogły zostać zakwalifikowane jako periodyczne (okresowe) . W innym wypadku bowiem NFZ oraz sądy zakwestionują okresowość tych świadczeń, a co za tym idzie będą one podlegały ubezpieczeniu zdrowotnemu.
T. Dybowsk (w:) K. Osajda (red) Prawo zobowiązań, część ogólna. System Prawa Prywatnego tom 5, Warszawa 2020, Wydanie 3
Praktyka obejmuje bieżące doradztwo w zakresie prawa administracyjnego oraz podatkowego. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie obsługi postępowań sądowych, administracyjnych, podatkowych oraz sądowo-administracyjnych dotyczących zarówno klientów indywidualnych, jak również podmiotów gospodarczych, w tym także uzyskane w ramach wieloletniej obsługi jednostek samorządu terytorialnego i innych jednostek sektora finansów publicznych.
Zobacz profil →Prawnicy HWW udzielają konsultacji w Warszawie oraz online. Wybierz formę kontaktu.
Nie przegap kolejnej analizy
Najważniejsze zmiany w prawie i ich skutki dla biznesu, raz w miesiącu na Twój e-mail.
Zapisując się, akceptujesz politykę prywatności. Wypiszesz się jednym kliknięciem.
