Walka o prowizję w branży energetycznej: sądowy sukces w sprawie zwrotu wynagrodzenia dla agentów

Etapy postępowania

Kancelaria HWW skutecznie reprezentowała klienta w sporze dotyczącym rozliczeń prowizyjnych w branży energetycznej. Sądy obu instancji w pełni podzieliły naszą argumentację, oddalając roszczenia o zwrot wypłaconego wynagrodzenia przekraczającego kwotę stu tysięcy złotych.

Sprawę zapoczątkowało powództwo przeciwko naszemu Klientowi, który, działając na podstawie umowy agencyjnej, odpowiadał za pozyskiwanie klientów na rzecz powoda, będącego sprzedawcą energii elektrycznej. Istotą sporu była interpretacja mechanizmu rozliczeń za pozyskanie klientów biznesowych. Powód domagał się zwrotu części wypłaconej wcześniej prowizji, opierając roszczenie na fakcie, że parametry zawartych umów z odbiorcami uległy zmianie już po ich podpisaniu.

W uzasadnieniu swojego stanowiska strona powodowa wskazywała, że część umów została wypowiedziana, przesunięto termin ich wejścia w życie lub dokonano modyfikacji okresów rozliczeniowych. Kluczowym argumentem Powoda był fakt, że rzeczywisty pobór energii przez pozyskanych klientów okazał się niższy od pierwotnych prognoz, co w jego ocenie stanowiło bezpośrednią podstawę do proporcjonalnego obniżenia należnej agentowi prowizji.

Początkowy etap postępowania doprowadził do wydania nakazu zapłaty uwzględniającego w całości roszczenie Powoda. Kancelarii wniosła sprzeciw, zaskarżając nakaz w całości i doprowadzając do pełnego merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd II instancji.

W toku procesu konsekwentnie wykazywaliśmy bezzasadność dochodzonego roszczenia, wskazując na brak rzetelnych wyliczeń oraz brak podstaw prawnych i umownych do obciążania agenta ryzykiem związanym z późniejszym wykonaniem umów przez klientów. Ostatecznie sądy obu instancji uznały racje naszego Klienta, oddalając powództwo i popierając prawidłowość argumentacji podniesionej przez Kancelarię.

Argumentacja prawna Kancelarii

W ramach strategii procesowej zespół Kancelarii HWW przeprowadził szczegółową analizę treści łączącej strony umowy agencyjnej oraz sposobu jej faktycznego wykonywania. Nasza argumentacja skupiła się na wykazaniu, że żadne z postanowień umowy nie przewidywało obowiązku zwrotu prowizji przez agenta w przypadku, gdy pozyskani klienci nie zrealizują prognozowanego poboru energii. Przede wszystkim podnieśliśmy, że wysokość prowizji została precyzyjnie określona jako wynagrodzenie za samo pozyskanie kontrahenta i doprowadzenie do skutecznego zawarcia przez niego umowy sprzedaży energii, a nie za późniejsze, faktyczne wykonanie tej umowy przez klienta końcowego.

Kluczowym elementem sporu było odwołanie się do braku przewidzenia w umowie klauzuli del credere, o której mowa w art. 761⁷ k.c. Wykazaliśmy, że strony nie ustaliły odrębnego wynagrodzenia za przyjęcie przez agenta odpowiedzialności za wykonanie zobowiązania przez klienta. Brak takiej klauzuli w relacji biznesowej oznacza, że agent nie ponosi odpowiedzialności za późniejsze działania lub zaniechania klienta, a jego rola i prawo do wynagrodzenia kończą się na prawidłowym przeprowadzeniu czynności pośrednictwa.

Efekty działań i ochrona interesów klienta

Pozytywne dla Klienta Kancelarii rozstrzygnięcia sądów obu instancji mają istotny wpływ na praktykę wyliczania wynagrodzenia dla agentów w branży energetycznej. W uzasadnieniu wyroku sądu I instancji wyraźnie wskazał, że pozwany agent wykonał wszystkie czynności wymagane do nabycia prawa do prowizji. Ani wyraźne postanowienia umowne, ani działanie per facta concludentia nie mogą w takich okolicznościach pozbawiać agenta prawa do już nabytego wynagrodzenia.

Kancelaria podkreśliła, że zarówno w świetle przepisów ogólnych, jak i postanowień umownych, brak było podstaw do nałożenia na agenta obowiązku zwrotu części prowizji w razie niespełnienia przez klientów prognozowanego poboru energii. Taki obowiązek mógłby powstać jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdyby agent przyjął na siebie dodatkową odpowiedzialność za wykonanie zobowiązania przez klienta, i to za odrębnym wynagrodzeniem (tzw. prowizja del credere). Przedstawiona argumentacja została w pełni podzielona przez Sąd Okręgowy, co pozwoliło skutecznie ochronić interesy Klienta Kancelarii i uniknąć nieuzasadnionego zwrotu znacznej kwoty prowizji.

Sąd II instancji, rozpoznając apelację utrzymał w mocy korzystne dla naszego Klienta rozstrzygnięcie sądu I instancji, potwierdzając ostatecznie bezzasadność roszczeń o zwrot prowizji oraz trafność przyjętej przez Kancelarię wykładni postanowień umowy.

Znaczenie sprawy i jej konsekwencje

Przedmiotowa sprawa ma znaczenie wykraczające poza indywidualny spór stron. Stanowi ważny głos w dyskusji nad fundamentami współpracy agencyjnej, potwierdzając, że prowizja należy się agentowi za samo pozyskanie klientów i doprowadzenie do zawarcia umowy. Późniejsze wykonanie bądź zaniechanie wykonania umowy przez klienta pozostaje poza zakresem odpowiedzialności agenta, chyba że strony wyraźnie umówiły się inaczej poprzez ustanowienie odrębnego wynagrodzenia.

Wydane orzeczenie stanowi jasny sygnał dla rynku, wszelkie próby obciążenia agenta obowiązkiem zwrotu wynagrodzenia z powodu nieosiągnięcia przez klienta zakładanego wolumenu zużycia muszą być jednoznacznie uregulowane w umowie i poprzedzone wyraźnym przyjęciem przez agenta dodatkowej odpowiedzialności.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że zasadą jest bowiem, że agent nie ponosi odpowiedzialności za wykonanie zobowiązania przez klienta, którego pozyskał dla dającego zlecenie, pośrednicząc przy zawarciu umowy między dającym zlecenie a klientem lub też zawierając taką umowę w imieniu i na rzecz dającego zlecenie.

Zespół Kancelarii odpowiedzialny za prowadzenie sprawy

Za prowadzenie sprawy odpowiadał procesowy zespół Kancelarii HWW, pod nadzorem adwokata Damiana Wojnowskiego, LL.M., Partnera.