Uchylenie decyzji PCC z sankcyjną stawką 20%, sukces Kancelarii HWW

Kancelaria HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy z sukcesem reprezentowała klienta w sporze z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, zakończonym uchyleniem decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) w wysokości ponad 1.149.754 zł przy zastosowaniu sankcyjnej stawki 20%. Wyrokiem z dnia 15 lipca 2025 r. (sygn. akt III SA/Wa 420/25) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację naszemu klientowi we wszystkich kluczowych kwestiach, nakazując organowi podatkowemu ponowne rozpoznanie sprawy.

Geneza sprawy, zarzuty organów podatkowych

Sprawa dotyczyła postępowania podatkowego wszczętego przez Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie w zakresie niezgłoszonych do opodatkowania czynności majątkowych i cywilnoprawnych za 2020 rok. W toku kontroli organy podatkowe zakwestionowały charakter prawny umów zawartych przez klienta, kwalifikując je jako dwie umowy depozytu nieprawidłowego, zawarte między małżonkami (umowa pisemna dotycząca kwoty 4.800.000 zł oraz ustna dotycząca 348.770 zł), pomimo że klient konsekwentnie wskazywał na zawarcie umów przechowania środków pieniężnych;

Na tej podstawie organy podatkowe zastosowały sankcyjną stawkę podatku PCC w wysokości 20%, wynikającą z art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy o PCC. Decyzja Naczelnika UCS z 17 lipca 2024 r. została utrzymana w mocy przez Dyrektora IAS decyzją z 13 grudnia 2024 r.

Argumentacja prawna Kancelarii HWW

W imieniu klienta Kancelaria HWW sformułowała skargę do WSA w Warszawie podnosząc zarzuty zarówno co do meritum, jak i rażących naruszeń procedury podatkowej.

W zakresie umów pożyczki kancelaria wykazała, że przesłanki zastosowania sankcyjnej stawki 20% z art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. nie zostały spełnione kumulatywnie:

• Klient zapłacił zaległy podatek PCC wraz z odsetkami na 5 dni przed wszczęciem kontroli celno-skarbowej (21 stycznia 2023 r.), a zatem należny podatek był uiszczony jeszcze przed wszczęciem procedur wymienionych w przepisie;
• Przepis art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. nie przewiduje przesłanki skutecznego złożenia deklaracji, wymaga jedynie, by podatek nie był zapłacony. Stanowisko organów uzależniające skuteczność zapłaty od wcześniejszego złożenia deklaracji PCC-3 stanowiło stosowanie pozaustawowych przesłanek.

W zakresie kwalifikacji umów przechowania kancelaria podniosła szereg naruszeń przepisów postępowania dowodowego, z których najważniejszymi były:

• Organy podatkowe z góry przyjęły tezę o depozycie nieprawidłowym i pod tę tezę selektywnie zbierały materiał dowodowy, ignorując spójne twierdzenia klienta oraz zeznania jego małżonka o wydawaniu dyspozycji co do przeznaczenia środków;
• Organ błędnie interpretował liczne transakcje bankowe jako dowód swobodnego dysponowania środkami, nie rozważając możliwości wydania generalnej dyspozycji co do przeznaczenia określonej kwoty;

Wyrok WSA, rozstrzygnięcie i jego skutki dla klienta

Wyrokiem z dnia 15 lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w całości, przyznając rację klientowi w następujących kwestiach:

• Brak podstaw do zastosowania stawki 20% od umów pożyczki: Sąd jednoznacznie stwierdził, że skoro klient zapłacił należny podatek przed wszczęciem kontroli celno-skarbowej, druga z kumulatywnych przesłanek art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. nie została spełniona. Już samo to stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
• Wadliwe postępowanie dowodowe w zakresie umów przechowania: Sąd wprost wskazał, że organy z góry założyły istnienie depozytu nieprawidłowego i zbierały dowody pod z góry ustaloną tezę, ignorując korzystne dla klienta fakty.

Znaczenie wyroku, wytyczne dla organów podatkowych

Wyrok WSA w Warszawie ma istotne znaczenie nie tylko dla niniejszej sprawy, ale wyznacza też kierunek orzeczniczy dla przyszłych tego typu spraw. Sąd podkreślił, że:

• Sankcyjna stawka PCC 20% z art. 7 ust. 5 pkt 1 u.p.c.c. wymaga łącznego spełnienia obu przesłanek: powołania się na czynność cywilnoprawną w toku procedur podatkowych oraz brak zapłaty należnego podatku. Zapłata dokonana choćby z opóźnieniem, lecz przed wszczęciem kontroli, wyklucza zastosowanie stawki sankcyjnej.
• W sporach dotyczących kwalifikacji umów przechowania i depozytu nieprawidłowego organy podatkowe są zobowiązane do pełnego i bezstronnego zgromadzenia materiału dowodowego, uwzględniając zarówno dowody przemawiające na korzyść podatnika, jak i na jego niekorzyść.
• Organy podatkowe nie mogą formułować wniosku o swobodnym dysponowaniu środkami wyłącznie na podstawie liczby transakcji bankowych, bez ustalenia czy transakcje te były realizowane na podstawie dyspozycji składającego na przechowanie.

Zespół Kancelarii odpowiedzialny za prowadzenie sprawy

Za prowadzenie sprawy po stronie Kancelarii odpowiadali:

• Mikołaj Hewelt, adwokat, doradca podatkowy, doradca restrukturyzacyjny, partner,
• Mateusz Kowalski, radca prawny, doradca podatkowy,
• Piotr Magda, radca prawny.

Potrzebujesz pomocy w tym temacie? Napisz do nas!

Jeśli prowadzisz spór z organem podatkowym w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych lub inne postępowanie podatkowe, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią. Nasi prawnicy specjalizujący się w prawie podatkowym służą pomocą na każdym etapie postępowania, od kontroli celno-skarbowej po postępowanie sądowoadministracyjne.