W świetle art. 494 Kodeksu spółek handlowych, Spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Ponadto na spółkę przejmującą, albo spółkę nowo zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.
Z uwagi na powyższe, kluczowym etapem przygotowania do procesu łączenia się spółek prawa handlowego powinno być zidentyfikowanie decyzji wymagających szczególnego potraktowania i zaplanowanie niezbędnych działań jeszcze przed finalizacją transakcji.
Dynamiczne zmiany na rynku odnawialnych źródeł energii (OZE) a reorganizacja działalności gospodarczej
Procesy reorganizacyjne w sektorze energetycznym, wymagają szczególnej uwagi w zakresie zgodności z regulacjami administracyjnymi. Spółki działające na podstawie koncesji udzielanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE), niezależnie od tego, czy prowadzą działalność w zakresie wytwarzania, obrotu, czy dystrybucji energii elektrycznej, są zobowiązane do przestrzegania szeregu wymogów wynikających zarówno z ustawy, Prawo energetyczne, jak i z treści samych decyzji koncesyjnych.
Pomimo że zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych połączenie odbywa się na zasadzie sukcesji uniwersalnej, to w odniesieniu do działalności koncesjonowanej mechanizm ten nie oznacza automatycznego przejścia koncesji bez jakiejkolwiek ingerencji organu regulacyjnego. Wręcz przeciwnie, Prezes URE musi mieć możliwość dokonania oceny, czy spółka przejmująca nadal spełnia wszystkie warunki prowadzenia działalności energetycznej.
Proces łączenia się spółek energetycznych a konieczne czynności formalne
W przypadku spółek posiadających koncesję na wytwarzanie energii elektrycznej, najczęściej spotykanym obowiązkiem jest konieczność uprzedniego zawiadomienia Prezesa URE o planowanym połączeniu spółek. Choć sam termin na poinformowanie Prezesa URE o planowanej restrukturyzacji nie wynika z przepisów ustawowych, bardzo często jest on wskazany w treści decyzji koncesyjnej jako warunek jej utrzymania. Taki obowiązek służy umożliwieniu Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki przeprowadzenie analizy, czy nowy podmiot, spółka przejmująca, daje gwarancję prawidłowego kontynuowania działalności, zarówno pod względem finansowym, jak i technicznym, czy organizacyjnym.
Analogiczne obowiązki, pojawiają się w przypadku koncesji na obrót energią elektryczną. Tu również koncesjonariusze często zobowiązani są do niezwłocznego poinformowania Prezesa URE o planowanej reorganizacji, na przykład w terminie 30 dni przed planowaną datą połączenia.
Najbardziej rygorystyczny reżim obowiązuje spółki prowadzące działalność w zakresie dystrybucji energii. W przypadku koncesji na dystrybucję energii elektrycznej (DEE) obowiązek uprzedniego zawiadomienia o reorganizacji jest bezwzględny i zazwyczaj wiąże się również z koniecznością złożenia znacznie szerszego zestawu dokumentów. Spółka przejmująca musi wykazać, że posiada nie tylko formalne prawo do kontynuowania działalności, ale również odpowiednie zasoby infrastrukturalne. Prezes URE ma w tym przypadku znacznie większe możliwości oceny merytorycznej i może, w razie wątpliwości, nie tylko odmówić zmiany koncesji, ale również ograniczyć jej zakres lub ją cofnąć.
Niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności koncesjonowanej, wszystkie spółki przejmujące mają obowiązek złożyć do Prezesa URE wniosek o zmianę koncesji po dokonaniu połączenia. Zgodnie z art. 37 ust. 2c ustawy, Prawo energetyczne, „W przypadku zmiany danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 7 oraz ust. 2a, przedsiębiorstwo energetyczne jest obowiązane złożyć wniosek o zmianę koncesji najpóźniej w terminie 7 dni od dnia zaistnienia tych zmian.” Przypadki te dotyczą: oznaczenia podmiotu, jego siedziby lub miejsca zamieszkania oraz ich adresu, przedmiotu oraz zakresu działalności objętej koncesją, numeru w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, lub numeru równoważnego rejestru państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Turcji oraz numeru identyfikacji podatkowej (NIP).
Połączenie spółek energetycznych stanowi zmianę danych, o których mowa w art. 37 ust. 2c ustawy, Prawo energetyczne., gdyż dotyczy danych identyfikacyjnych podmiotu, jego formy prawnej, struktury właścicielskiej czy organów decyzyjnych. Termin na złożenie wniosku o zmianę koncesji wynosi 7 dni od daty dokonania wpisu połączenia do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
Konsekwencje niedochowania obowiązków w procesie łączenia spółek energetycznych
Wszystkie wskazane obowiązki mają charakter publicznoprawny i ich niedochowanie może prowadzić do daleko idących konsekwencji, od sankcji finansowych, przez ograniczenie zakresu koncesji, aż po jej cofnięcie. Z tego względu każdorazowo, gdy planowana jest reorganizacja spółek energetycznych, warto z wyprzedzeniem przeanalizować treść posiadanych koncesji, ustalić zakres obowiązków informacyjnych wobec Prezesa URE oraz przygotować wymagane wnioski i dokumentację wspierającą. Dopiero takie podejście gwarantuje, że proces połączenia przebiegnie płynnie i bez ryzyka utraty prawa do prowadzenia działalności regulowanej.
Prezes URE w swoich decyzjach oraz interpretacjach (dostępnych m.in. w Biuletynie Informacji Publicznej URE) wielokrotnie podkreśla, że brak zawiadomienia z odpowiednim wyprzedzeniem może zostać potraktowany jako naruszenie warunków koncesji, co może skutkować sankcjami, np. karą pieniężną lub cofnięciem koncesji.
Kluczowe aspekty procesu łączenia spółek w sektorze OZE
W przypadku spółek działających w sektorze odnawialnych źródeł energii (OZE), proces połączenia przedsiębiorstw wiąże się nie tylko z koniecznością uregulowania kwestii koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej wydawanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, ale również z potrzebą dokonania przeglądu szeregu innych decyzji administracyjnych, których stroną pozostaje spółka przejmowana. Mowa tu przede wszystkim o decyzjach kluczowych z punktu widzenia prowadzenia inwestycji infrastrukturalnych, takich jak decyzje o warunkach zabudowy, decyzje środowiskowe, decyzje lokalizacyjne czy pozwolenia wodnoprawne.
Decyzje te, choć nie mają charakteru koncesyjnego, często warunkują możliwość dalszego prowadzenia działalności inwestycyjnej lub eksploatacyjnej, zwłaszcza w obszarach objętych szczególną ochroną środowiskową lub urbanistyczną. W przeciwieństwie do koncesji, które co do zasady przechodzą na spółkę przejmującą w wyniku sukcesji uniwersalnej, niektóre z tych decyzji mogą, w zależności od przepisów szczególnych, wygasać, tracić ważność lub wymagać ponownego uzyskania, albo zgłoszenia zmian właściwemu organowi administracyjnemu.
Z tego względu, przed podjęciem formalnych kroków prowadzących do połączenia spółek energetycznych, niezbędne jest przeprowadzenie kompleksowego audytu posiadanych decyzji administracyjnych, zarówno tych uzyskanych na etapie przygotowania inwestycji, jak i tych regulujących bieżącą eksploatację instalacji. Taka analiza powinna objąć m.in. identyfikację decyzji wymagających aktualizacji, ocenę, czy decyzje te przechodzą w ramach sukcesji oraz ustalenie, czy nie są one obwarowane dodatkowymi warunkami prawnymi lub proceduralnymi.
Wnioski z takiej analizy należy następnie uwzględnić w harmonogramie całego procesu połączenia, wraz z jasno przypisanymi obowiązkami, terminami i odpowiedzialnością za ich realizację. Szczególnie istotne może być zabezpieczenie ciągłości obowiązywania decyzji środowiskowych, które nierzadko stanowią podstawę do uzyskania kolejnych pozwoleń, a ich utrata mogłaby skutkować zatrzymaniem realizacji projektów lub nawet koniecznością ich powtórnego uruchomienia.
Ostatecznie należy podkreślić, że przeniesienie koncesji, zezwoleń i decyzji administracyjnych jest kluczowym, ale nie jedynym aspektem procesu łączenia spółek w sektorze OZE. Równie istotne jest zapewnienie spójności całego modelu prawno-operacyjnego nowego podmiotu, w tym zachowanie zgodności z wymogami planistycznymi, środowiskowymi oraz warunkami lokalizacji inwestycji. Dopiero kompleksowe podejście do tych zagadnień pozwala na bezpieczne i skuteczne przeprowadzenie procesu konsolidacji spółek energetycznych w dynamicznie rozwijającym się otoczeniu regulacyjnym.
Połączenie spółek energetycznych, Podsumowanie
Podsumowując należy wskazać, że połączenie spółek energetycznych posiadających koncesję na wytwarzanie, obrót lub dystrybucję energii wiąże się z istotnymi obowiązkami wobec Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Oprócz formalnej sukcesji praw i obowiązków, praktyka regulacyjna wymaga m.in. wcześniejszego zawiadomienia o planowanej reorganizacji, złożenia wniosku o zmianę koncesji oraz wykazania, że spółka przejmująca spełnia wszelkie warunki do prowadzenia działalności regulowanej. W zależności od zakresu koncesji, może być również konieczne zaktualizowanie danych w rejestrach URE, uzupełnienie dokumentacji technicznej, czy zapewnienie ciągłości obowiązków sprawozdawczych.
Zaleca się, aby każda planowana fuzja w sektorze energetycznym była poprzedzona szczegółowym audytem koncesji i decyzji administracyjnych, a harmonogram procesu uwzględniał wymagane działania względem URE. Ścisła współpraca ze specjalistami znającymi praktykę Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz odpowiednie przygotowanie dokumentacji to klucz do zapewnienia płynności połączenia i zachowania pełnej zgodności z wymogami publicznoprawnymi.
Doświadczenie zawodowe zdobywał w jednej z renomowanych lubelskich kancelarii, zajmującej się szeroko rozumianym prawem cywilnym i gospodarczym. W kancelarii Hewelt Wojnowski i Wspólnicy spółka komandytowa na co dzień zajmuje się bieżącym doradztwem w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej oraz opracowywaniem dokumentacji korporacyjnej spółek, m.in. umów spółek, regulaminów organów spółek, umów regulujących stosunki między wspólnikami, uchwał organów spółek, transakcji M&A. Oprócz doradztwa korporacyjnego…
Zobacz profil →Prawnicy HWW udzielają konsultacji w Warszawie oraz online. Wybierz formę kontaktu.
Nie przegap kolejnej analizy
Najważniejsze zmiany w prawie i ich skutki dla biznesu, raz w miesiącu na Twój e-mail.
Zapisując się, akceptujesz politykę prywatności. Wypiszesz się jednym kliknięciem.
