UMOWA Z CENĄ DYNAMICZNĄ ENERGII ELEKTRYCZNEJ – CZYM JEST I JAK DZIAŁA?
W skrócie Umowa z ceną dynamiczną (art. 3 pkt 6d Prawa energetycznego) rozlicza zużycie prądu według bieżących notowań giełdowych, zamiast jednej stawki obowiązującej przez cały okres rozliczeniowy. Obowiązek jej oferowania spoczywa na sprzedawcach obsługujących co najmniej 200 tys. odbiorców końcowych (próg spełniają m.in. PGE, Tauron, Enea, Energa i E.ON) i obowiązuje od 24 sierpnia 2024 r. Mimo to zainteresowanie odbiorców pozostaje niewielkie – korzysta z niej wciąż niewielki odsetek klientów uprawnionych sprzedawców.
Rynek energii elektrycznej w Polsce stopniowo odchodzi od modelu, w którym cena prądu jest dla odbiorcy indywidualnego wielkością stałą przez cały okres rozliczeniowy. Jednym z efektów tej zmiany jest umowa z ceną dynamiczną energii elektrycznej – mechanizm wprowadzony do Prawa energetycznego w 2023 r., w którym cena energii zmienia się w ślad za bieżącymi notowaniami giełdowymi.
Definicja ustawowa Zgodnie z art. 3 pkt 6d Prawa energetycznego, umowa z ceną dynamiczną energii elektrycznej to umowa sprzedaży energii elektrycznej lub umowa kompleksowa, zawarta między sprzedawcą a odbiorcą końcowym, odzwierciedlająca wahania cen na rynkach energii elektrycznej – przede wszystkim na rynku dnia następnego i rynku dnia bieżącego – w odstępach co najmniej równych okresowi rozliczania niezbilansowania określonemu w rozporządzeniu Komisji (UE) 2017/2195. Okres ten wynosi obecnie 15 minut, zgodnie z Warunkami Dotyczącymi Bilansowania zatwierdzonymi przez Prezesa URE i obowiązującymi od 14 czerwca 2024 r.
Jak ustalana jest cena Cena energii w danym okresie rozliczeniowym wynika z notowań giełdowych, które kształtują się na podstawie podaży i popytu zgłaszanych przez uczestników rynku na kolejną dobę. Do tak ustalonej ceny giełdowej sprzedawca dolicza własną marżę oraz opłatę handlową, stanowiące jego wynagrodzenie niezależne od poziomu cen na giełdzie. Umowa obejmuje wyłącznie cenę samej energii elektrycznej – koszty dystrybucji rozliczane są odrębnie, według taryfy operatora sieci. Podstawa unijna i próg 200 tys. odbiorców Mechanizm ten wynika z art. 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej, który zobowiązuje dostawców przekraczających próg 200 tys. odbiorców końcowych do oferowania umów z ceną dynamiczną odbiorcom posiadającym licznik zdalnego odczytu oraz do pełnego informowania ich o kosztach, korzyściach i ryzykach takiej umowy. Na gruncie polskiego Prawa energetycznego mechanizm ten wprowadziła ustawa z dnia 28 lipca 2023 r., z mocą obowiązującą od 24 sierpnia 2024 r. Zgodnie z art. 5 ust. 4g PE, sprzedawca przekraczający próg 200 tys. odbiorców jest obowiązany oferować sprzedaż na podstawie umowy z ceną dynamiczną oraz publikować takie oferty na swojej stronie internetowej. Mniejsi sprzedawcy mogą wprowadzać taką ofertę dobrowolnie, choć ustawa ich do tego nie zobowiązuje.
Warunek techniczny Zawarcie umowy z ceną dynamiczną wymaga posiadania przez odbiorcę licznika zdalnego odczytu, rejestrującego zużycie energii w krótkich odstępach czasu. Koszt jego instalacji ponosi operator systemu dystrybucyjnego, nie odbiorca. Pełne funkcjonowanie tego segmentu rynku wiąże się też z wdrażanym od 1 lipca 2025 r. Centralnym Systemem Informacji Rynku Energii (CSIRE), prowadzonym przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne, który ma usprawnić wymianę danych pomiarowych między operatorami, sprzedawcami i odbiorcami.
Nowe obowiązki informacyjne Nowelizacja z 13 marca 2026 r. dołożyła do art. 5 obowiązki informacyjne odnoszące się do umowy z ceną dynamiczną. Sprzedawca stosujący taryfę zatwierdzoną przez Prezesa URE musi co najmniej raz na kwartał informować odbiorcę w gospodarstwie domowym o możliwości jej zawarcia oraz o dostępności takich ofert w porównywarce ofert prowadzonej przez URE (art. 5 ust. 6ca). Dodatkowo, najpóźniej w dniu zawarcia umowy, sprzedawca musi w sposób przejrzysty i zrozumiały przedstawić odbiorcy cenę energii lub algorytm jej ustalania oraz wysokość dodatkowych opłat, a odbiorca musi pisemnie potwierdzić otrzymanie tych informacji przed zawarciem umowy (art. 5 ust. 6da–6db).
Znaczenie praktyczne Opłacalność umowy z ceną dynamiczną zależy przede wszystkim od zdolności do przesunięcia zużycia energii na okresy, w których ceny giełdowe są niskie – najczęściej w środku dnia, przy wysokiej produkcji z fotowoltaiki, oraz w nocy. Największe korzyści odnoszą gospodarstwa domowe wyposażone w instalację fotowoltaiczną z magazynem energii oraz urządzenia z funkcją opóźnionego startu, pozwalające zaplanować pobór energii poza godzinami szczytu. W profilu zużycia skoncentrowanym w godzinach porannego i wieczornego szczytu, gdy ceny giełdowe zwykle są najwyższe, efekt przejścia na model dynamiczny jest znacznie mniej korzystny.
Masz sprawę z prawa energetycznego lub OZE?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto (738 zł brutto). Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Wiktoria Kobiałka jest Junior Associate w kancelarii HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy. Wspiera zespół w bieżącej obsłudze prawnej przedsiębiorców.
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
