Przejście umowy na sprzedaż energii na spadkobiercę

Czy umowa na prąd przechodzi na spadkobiercę po śmierci odbiorcy?

To, czy umowa sprzedaży energii elektrycznej przechodzi na spadkobiercę po śmierci odbiorcy można przenalizować w pierwszej kolejności od strony możliwości wstrzymania dostarczania energii przez przedsiębiorstwo energetyczne. Otóż przedsiębiorstwo energetyczne, wobec którego odbiorca zwleka z zapłatą za usługi świadczone związane z dostarczaniem paliw gazowych lub energii, powiadamia na piśmie odbiorcę paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym lub odbiorcę paliw gazowych wykorzystującego te paliwa do produkcji energii elektrycznej lub ciepła o zamiarze wstrzymania dostarczania paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła, jeżeli odbiorca ten nie ureguluje zaległych i bieżących należności w okresie 14 dni od dnia otrzymania tego powiadomienia albo nie złoży w tym terminie wniosku o zastosowanie rozwiązania alternatywnego w stosunku do wstrzymania dostaw energii elektrycznej stosowanego przez sprzedawcę.

Wstąpienie spadkobiercy w umowę o dostawę energii w orzecznictwie

W jednej ze spraw w tym zakresie, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpatrywał sprawę, w której przesyłkę pocztową dotyczącą zalegania z opłatami oraz zamiarze wstrzymania dostarczania paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła przedsiębiorstwo przesyłowe zaadresowało na nazwisko zmarłej. Przesyłka nie została odebrane przez jej następców prawnych, w wyniku czego nie dokonano rozliczenia, a przedsiębiorstwo przesyłowe wstrzymało dostawę energii. Przy okazji rozpatrywania tej sprawy sąd w pełni zasadnie uznał, że spadkobierca wstąpił w miejsce zmarłej do umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym poprzez dalsze korzystanie z dostawy energii elektrycznej i opłacanie rachunków. Przyznał też, że zgodnie z art. 922 § 1 i 2 k.c. z chwilą śmierci wynikające z umowy dostarczania energii elektrycznej prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców. Umowa kompleksowa łącząca dotychczasowego odbiorcę nie zawierała bowiem postanowień przeciwnych i energia elektryczna mogła być nadal dostarczana do wymienionego w umowie lokalu.

Podobnie przyjął Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r. o sygn. VI ACa 1536/15, w którym rozstrzygał sprawę, w której dwa dni po śmierci odbiorczyni, jej sąsiadka złożyła wniosek o demontaż przyłącza energii elektrycznej przechodzącego przez jej posesję, doprowadzającego energię elektryczną do posesji zmarłej, a także o demontaż licznika będącego jej własnością. Demontaż licznika został przeprowadzony w obecności sąsiadki, która umożliwiła dostęp do licznika. Spadkobierca złożył skargę, w której argumentował, że zlecenie zostało wydane bezpodstawnie, na wniosek osoby nieupoważnionej oraz bez uprzedniego kontaktu z wnioskodawcą.

Przy okazji wydania tegoż wyroku, sąd tak samo słusznie stwierdził, że zgodnie z art. 922 § 1 i 2 k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób, przy czym nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Zatem dziedziczeniu w rozumieniu tego przepisu podlegają jedynie prawa i obowiązki majątkowe mające charakter cywilnoprawny, a więc takie, których podstawą jest stosunek cywilnoprawny. Niewątpliwie taki charakter mają prawa i obowiązki wynikające z umowy sprzedaży energii elektrycznej.

Nie ma więc wątpliwości, że skoro prawa z umów sprzedaży energii elektrycznej oraz umów kompleksowych nie gasną z chwilą śmierci lub ustania bytu prawnego odbiorcy, to jako zobowiązania o charakterze majątkowym wchodzą one w skład spadku, a następnie przechodzą na spadkobierców.

Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 7 lipca 2016 r. XVII AmE 5/16

Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 13 stycznia 2017 r. o sygn. VI ACa 1536/15

Najczęściej zadawane pytania

Czy umowa na sprzedaż energii elektrycznej przechodzi na spadkobiercę po śmierci odbiorcy?

Tak. Prawa i obowiązki majątkowe z umowy o dostarczanie energii wchodzą do spadku, więc przechodzą na spadkobierców. Z chwilą śmierci odbiorcy jego zobowiązania przejmują następcy prawni i wstępują w jego miejsce do umowy, co potwierdza orzecznictwo.

Czy dostawca energii może wstrzymać dostawy, jeśli nie otrzyma powiadomienia o śmierci odbiorcy?

Tak. Dostawca może wstrzymać dostawę, jeśli zaległe należności nie zostaną uregulowane w ciągu 14 dni od pisemnego powiadomienia. Gdy wezwanie do zapłaty trafi na zmarłego odbiorcę i nikt go nie odbierze, firma potraktuje to jako brak reakcji i zawiesi usługę. Dlatego to spadkobiercy powinni sami zgłosić się do przedsiębiorstwa, by nie dopuścić do przerw w dostawach.

Czy korzystanie z energii przez spadkobiercę oznacza automatyczne przejęcie umowy?

Tak. Sąd uznał, że spadkobierca wstępuje w miejsce zmarłego, jeśli dalej korzysta z dostaw energii i opłaca rachunki. Takie zachowanie oznacza akceptację warunków umowy oraz przejęcie wynikających z niej praw i obowiązków. Umowa kompleksowa zwykle nie zawiera postanowień, które wykluczałyby dziedziczenie tych zobowiązań.

Czy sąsiad może żądać demontażu licznika energii po śmierci właściciela mieszkania?

W rozpatrywanej sprawie spadkobierca kwestionował demontaż licznika dokonany bez kontaktu z następcami prawnymi. Sprawa nie jest jednak prosta: licznik mógł należeć do osoby trzeciej, a sąd nie przesądził, że jego demontaż był bezprawny. Spadkobiercy, którzy wstąpili do umowy, powinni wyjaśnić status urządzenia wprost z przedsiębiorstwem energetycznym i właścicielem licznika.

Jakie przepisy prawa regulują przejście umowy energii na spadkobierców?

Reguluje to Kodeks cywilny w przepisach o spadkach: z chwilą śmierci prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na spadkobierców. Obejmuje to zobowiązania cywilnoprawne, a do takich należy umowa sprzedaży energii elektrycznej. Poza spadkiem zostają jedynie prawa ściśle związane z osobą zmarłego, a te przy dostawie mediów nie występują.