O strukturze organizacyjnej fiskusa słów kilka

Kto zatem sprawuje nadzór nad całą administracją podatkową? Który urząd odpowiada za wydawanie interpretacji podatkowych, a który za przeprowadzanie kontroli celno-skarbowych? Zapraszam do lektury niniejszego artykułu, w którym zostaną przedstawiona i omówiona struktura organizacyjna administracji skarbowej.

Minister Finansów jest organem, który sprawuje ogólny nadzór nad funkcjonowaniem i działalnością organów podatkowych, wydaje ogólne interpretacje podatkowe czy powołuje Dyrektorów Izb Administracji Skarbowej (na wniosek Szefa KAS). Odpowiada on zatem za funkcjonowanie całego pionu administracji publicznej zajmującej się daninami i podatkami, a także ponosi odpowiedzialność polityczną za działalność organów podatkowych.

Na samym szczycie struktury organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej stoi jej Szef, a zarazem sekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. Powołuje go Premier na wniosek Ministra Finansów. Kompetencje Szefa KAS zostały określone w art. 14 ustawy o KAS, a także w innych ustawach podatkowych i jest to między innymi:

• przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania;
• kształtowanie polityki kadrowej i szkoleniowej w jednostkach organizacyjnych KAS;
• nadzór nad działalnością administracji podatkowej (w tym Dyrektorów izb administracji skarbowej czy Naczelników urzędów skarbowych i celno-skarbowych).

Następnym organem w hierarchii KAS są Dyrektorzy Izb Administracji Skarbowej. Sprawują oni nadzór nad prawidłowym wypełnianiem obowiązków przez naczelników urzędów skarbowych oraz naczelników urzędów celno-skarbowych. Są oni także organem II instancji nad naczelnikami urzędów skarbowych oraz celno-skarbowych co oznacza, że dyrektor IAS rozpatruje odwołania od decyzji organów I instancji. Izb Administracji Skarbowej jest 16 (po jednej na każde z województw) i stanowią one jednostki obsługujące Dyrektorów.

Organami podatkowymi, będącymi najbliżej podatników są naczelnicy urzędów skarbowych oraz naczelnicy urzędów celno-skarbowych. Najważniejszym zadaniem naczelników urzędów skarbowych jest pobór podatków, opłat i ceł, prowadzenie ewidencji podatników oraz płatników, a także bieżąca obsługa podatników. Urzędów skarbowych jest w Polsce 400 i stanowią one najliczniejszy komponent wchodzący w skład Krajowej Administracji Skarbowej. Stoją oni „na pierwszej linii” kontaktu z podatnikami oraz płatnikami wszelkich podatków, opłat i ceł.

Odrębnym organem KAS są naczelnicy urzędów celno-skarbowych. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy o KAS naczelnicy urzędów celno-skarbowych są przede wszystkim powołani do wykrywania i zwalczania nieprawidłowości (podatkowych, przypis autora) na wielką skalę, w sytuacjach gdy rozmiary, złożoność i stopień oddziaływania występujących uchybień w sposób istotny wpływają na system bezpieczeństwa finansowego państwa. Ustawodawca wyposażył ich zatem głównie w kompetencje kontrolne (są to między innymi wykonywanie kontroli celno-skarbowej, dokonywanie nabycia sprawdzającego czy prowadzenie postępowań w sprawach celnych). Obecnie występuje 16 urzędów celno-skarbowych, 45 delegatur terenowych oraz 143 oddziały celne.

Odmiennym organem od Szefa KAS jest Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, którego zadaniem jest zapewnienie jednolitej i powszechnie dostępnej informacji podatkowej i celnej czy wydawanie interpretacji indywidualnych (wszystkie kompetencje zostały wymienione w art. 22 ustawy o KAS). Siedzibą Dyrektora KIS jest Bielsko-Biała.

Struktura Krajowej Administracji Skarbowej w obecnym kształcie jest owocem reformy, która połączyła trzy dział administracji państwowej: administracji podatkowej, Służby Celnej oraz urzędów kontroli skarbowej. Zespolenie, podporządkowanie oraz jasne wyznaczenie i rozgraniczenie kompetencji oznacza lepsze wykorzystanie zasobów kadrowych i materialnych, sprawniejszą koordynację działań oraz lepszą efektywność pracy.