Europejski Akt o Dostępności 2025, czym jest i kogo dotyczą nowe zasady?

Europejski Akt o Dostępności 2025 (European Accessibility Act, EAA[1]) to przełomowa regulacja, która od 28 czerwca 2025 r. zobowiązuje polskich przedsiębiorców do zapewnienia dostępności wybranych produktów i usług. Nowe przepisy są odpowiedzią na potrzeby osób z niepełnosprawnościami i mają na celu wyrównanie ich szans w codziennym funkcjonowaniu. Sprawdź, kto musi dostosować swoją ofertę i jakich produktów oraz usług dotyczą nowe wymagania.

[1] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex:32019L0882 [dostęp: 7.08.2025 r.]

Kogo dotyczą nowe obowiązki

Nowe zasady dotyczą szerokiego grona podmiotów. Obowiązki zapewnienia dostępności spoczywają na:

• producentach (osobach lub firmach wytwarzających produkty pod własną marką),
• upoważnionych przedstawicielach (działających w imieniu producenta na terenie UE),
• importerach (wprowadzających produkty spoza UE lub EFTA na unijny rynek),
• dystrybutorach (osobach lub firmach sprzedających produkty, nie będąc ich producentami czy importerami),
• usługodawcach (świadczących usługi konsumentom w UE).

Co istotne, mikroprzedsiębiorcy są wyłączeni z obowiązku dostosowania produktów i usług do wymagań dostępności na podstawie przepisów ustawy. Nowe przepisy mają zastosowanie do średnich i dużych firm oraz instytucji publicznych, które oferują produkty lub usługi objęte ustawą.

Jakie produkty i usługi muszą być dostępne według Europejskiego Aktu o Dostępności

Produkty, które muszą być dostępne:

• komputery ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne
• terminale płatnicze, bankomaty, automaty biletowe i odprawowe
• urządzenia końcowe do usług telekomunikacyjnych i audiowizualnych
• czytniki książek elektronicznych

Usługi, które muszą być dostępne

• usługi telekomunikacyjne
• usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych
• usługi bankowości detalicznej
• pasażerskie usługi transportowe (drogowe, lotnicze, kolejowe, wodne)
• usługi handlu elektronicznego oraz rozpowszechniania e-książek

Wszystkie powyższe produkty i usługi muszą być dostępne niezależnie od poziomu sprawności użytkownika, co oznacza, że każdy konsument powinien móc z nich swobodnie korzystać.

Jak to wygląda w praktyce?

W przypadku produktów, dostępność oznacza, że urządzenie zostało wyposażone w rozwiązania ułatwiające korzystanie osobom z niepełnosprawnościami. Przykładowo:

• specjalne wypukłe oznaczenia na klawiszach, aby można je było wyczuć dotykiem,
• możliwość podłączenia słuchawek i obsługi głosowej (lektor czyta polecenia na ekranie),
• wyraźny kontrast i duże napisy na ekranie,
• obsługa przyciskami przystosowanymi dla osób z ograniczeniami motorycznymi,
• instrukcje dostępne zarówno w formie dźwiękowej, jak i tekstowej.

W przypadku usług, na przykład stron internetowych:

• możliwość korzystania z czytników ekranu (osoby niewidome mogą „usłyszeć”, co znajduje się na stronie),
• odpowiedni kontrast kolorów i czytelny tekst,
• obsługa wszystkich przycisków i formularzy za pomocą samej klawiatury (bez użycia myszki),
• brak nagłych dźwięków, które mogłyby zaskoczyć osoby z problemami słuchu.

Dostępność oznacza, że produkty i usługi muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby każdy, niezależnie od swojej sprawności, mógł z nich łatwo i wygodnie korzystać.

Kontrola dostępności i konsekwencje niedostępności produktów i usług

Każda osoba korzystająca z danego produktu lub usługi może sprawdzić, czy spełniane są przepisy dotyczące dostępności. Jeśli zauważy nieprawidłowości, ma prawo złożyć zawiadomienie o braku dostępności produktu lub usługi.

Takie zawiadomienie należy skierować do Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), który może samodzielnie je rozpatrzyć lub przekazać właściwemu organowi nadzoru rynku, odpowiedniemu dla danej branży. Do organów tych należą m.in.:

• prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
• minister właściwy do spraw informatyzacji
• prezes Urzędu Transportu Kolejowego
• wojewódzcy inspektorzy transportu drogowego
• dyrektorzy urzędów morskich w zakresie transportu morskiego i dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w Bydgoszczy w zakresie transportu wodnego śródlądowego
• prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
• Rzecznik Finansowy
• organy celne.

Klient Konsument ma także możliwość złożenia skargi bezpośrednio u przedsiębiorcy, wskazując, jaki produkt lub usługa nie spełnia wymogów dostępności i jakie wymagania powinny zostać spełnione. Ostatecznie, klient może dochodzić swoich praw na drodze sądowej.

Jeśli zostanie wszczęta kontrola przez uprawnioną instytucję, w pierwszej kolejności przedsiębiorca zostanie zobowiązany do przeprowadzenia oceny zgodności produktu lub usługi z wymaganiami dostępności. Jeśli zrobi to nieprawidłowo lub w ogóle nie przeprowadzi takiej oceny, zostanie wezwany do jej wykonania w terminie nie krótszym niż 60 dni. W przypadku dalszego braku działania, rozpoczyna się postępowanie administracyjne.

Jeżeli w wyniku postępowania okaże się, że produkt lub usługa nie spełnia wymagań dostępności, przedsiębiorca zostaje wezwany do zapewnienia zgodności produktu lub usługi z wymogami, albo do wycofania produktu z rynku, ma na to 120 dni. Dodatkowo, organ kontrolujący może zakazać dalszego udostępniania produktu lub świadczenia usługi na okres nie dłuższy niż 180 dni.

Niespełnienie wymogów dostępności może skutkować nałożeniem na firmę kary pieniężnej. Wysokość kary zależy od zakresu naruszenia przepisów oraz liczby produktów lub usług, których problem dotyczy, a także liczby osób poszkodowanych. Kara nie może przekroczyć 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia ani 10% obrotu firmy za poprzedni rok.

Najczęściej zadawane pytania

Kto musi dostosować produkty i usługi do wymagań dostępności?

Obowiązek dotyczy producentów, upoważnionych przedstawicieli, importerów, dystrybutorów oraz usługodawców. Z obowiązku wyłączeni są mikroprzedsiębiorcy.

Jakie produkty muszą być dostępne według Europejskiego Aktu o Dostępności?

Dostępne muszą być m.in. komputery ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne, terminale płatnicze, bankomaty, automaty biletowe i odprawowe, urządzenia końcowe do usług telekomunikacyjnych oraz czytniki książek elektronicznych.

Co obejmuje dostępność usług internetowych?

Strony internetowe powinny być obsługiwalne czytnikami ekranu, mieć odpowiedni kontrast i czytelny tekst, umożliwiać obsługę przycisków i formularzy wyłącznie klawiaturą oraz nie zawierać nagłych dźwięków zaskakujących użytkownika.

Co grozi przedsiębiorcy za brak zgodności z wymaganiami dostępności?

Firma może zostać wezwana do oceny zgodności w terminie nie krótszym niż 60 dni, a następnie do zapewnienia zgodności lub wycofania produktu w ciągu 120 dni. Organom przysługuje prawo zakazania udostępniania produktu na okres do 180 dni, a dodatkowo może zostać nałożona kara pieniężna.

Jak konsument może zgłosić brak dostępności?

Konsument może złożyć zawiadomienie do Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, skargę bezpośrednio u przedsiębiorcy lub dochodzić swoich praw na drodze sądowej.

Autor

Adrianna Bracichowicz

Associate

Ochrona danych / RODO · Postępowania sądowe i arbitrażowe · Zastępstwo procesowe

Adrianna Bracichowicz to zaangażowana prawniczka w naszej kancelarii, specjalizująca się w prawie gospodarczym a także w prawie procesowym. Ukończyła studia magisterskie na Uniwersytecie Wrocławskim, a swoje umiejętności rozwijała także podczas studiów na Uniwersytecie w Bergen w Norwegii w ramach programu Erasmus+. Obecnie kontynuuje swoją edukację prawniczą, odbywając pierwszy rok aplikacji adwokackiej.

Zobacz profil →