Czy podatek u źródła jest kosztem podatkowym?

Podatek u źródła (WHT, ang. withholding tax) to zryczałtowany podatek dochodowy pobierany przez płatnika od określonych rodzajów płatności na rzecz podmiotów zagranicznych. Pojawia się pytanie, czy kwota takiego podatku może stanowić koszt uzyskania przychodów dla płatnika (czyli być odliczona od podstawy opodatkowania). Poniżej analizujemy tę kwestię.

Jaki wydatek można uznać za koszt podatkowy?

Kosztem uzyskania przychodu jest każdy ekonomicznie uzasadniony i racjonalny wydatek, pozostający w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, którego zasadniczym celem jest wygenerowanie, zabezpieczenie lub utrzymanie źródła przychodów. Ocena takiego wydatku wymaga weryfikacji jego celowości, tj. realnego ukierunkowania na osiągnięcie przychodu. Warunkiem uznania wydatku za koszt podatkowy jest istnienie związku przyczynowo skutkowego, w ramach którego poniesienie wydatku wpływa na powstanie albo zwiększenie przychodu.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, spełniające przedstawione warunki, po wyłączeniu wydatków enumeratywnie wymienionych ustawie CIT/PIT, stanowić mogą koszty uzyskania przychodu.

Podatek dochodowy jako koszt podatkowy

Ogólną zasadą jest, że do kosztów uzyskania przychodu nie można zaliczyć m.in. „własnego” podatku dochodowego. Należy jednak pamiętać, że podatek u źródła zapłacony przez płatnika nie jest jego podatkiem, a podatkiem cudzym, jedynie pobranym i odprowadzonym w imieniu nierezydenta przez płatnika.

Sposób ustalania wysokości podatku u źródła

Z zasad regulujących pobór podatku u źródła wynika, że podatek u źródła powinien być potrącony z kwoty wynagrodzenia należnego zagranicznemu kontrahentowi. W praktyce gospodarczej występują jednak sytuacje, w których nie jest to możliwe do wykonania, wówczas pełny ciężar podatku spoczywa na płatniku.

W praktyce wyróżnia się dwa sposoby rozliczania podatku uźródła:

1. Określenie wynagrodzenia brutto, strony w umowie określają wynagrodzenie w kwocie brutto. Polski płatnik potrąca z tej kwoty należny podatek i przekazuje pozostałą część kontrahentowi zagranicznemu.
2. Określenie wynagrodzenia netto, uzgodniona kwota stanowi wynagrodzenie netto, a umowa zastrzega brak potrąceń podatkowych od tej kwoty. Płatnik zobowiązany jest wówczas do samodzielnego obliczenia i zapłaty podatku u źródła ze swoich środków, co wymaga uprzedniego ubruttowienia świadczenia w celu prawidłowego określenia podstawy opodatkowania.

Klauzula gross‑up, istota i funkcja

Klauzula gross-up to postanowienie umowne nakładające na płatnika obowiązek ubruttowienia świadczenia pieniężnego w sytuacji, gdy od kwoty wynagrodzenia trzeba potrącić podatek u źródła. Celem klauzuli jest zapewnienie kontrahentowi wypłaty netto w ustalonej wysokości, niezależnie od obowiązków podatkowych występujących po stronie płatnika.

Ubruttowienie wynagrodzenia, praktyczny przykład

W celu obliczenia wartości brutto, należność netto wynikającą z umowy należy podzielić przez wynik różnicy między liczbą 1 i stawką podatku u źródła.

Na przykład: w celu ubruttowienia należności netto opodatkowanej podatkiem „u źródła” według stawki 20%, należność netto należy podzielić przez 0,8 (1, 0,2 = 0,8).

Polska spółka jest zobowiązana zapłacić względem niemieckiej spółki należność licencyjną w wysokości 30 000 zł netto. Stawka podatku u źródła za przychody tego typu wynosi 20%. Wartość ubruttowiona wyniesie zatem 37 500zł. Podatek u źródła stanowi różnicę pomiędzy powyższymi kwotami, tj. 7 500zł.

Uznanie podatku u źródła za koszt podatkowy

Kosztem uzyskania przychodów może być więc kwota podatku u źródła obliczona od ubruttowionej kwoty należności i odprowadzona przez podatnika jako płatnika tego podatku. Wydatek taki zaliczany jest do kosztów uzyskania przychodów w momencie jego poniesienia. Podejście takie potwierdza praktyka interpretacyjna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej np. interpretacja z 7 października 2022 r. znak: 0111-KDIB2-1.4010.526.2022.1.BJ.

Należy jednak pamiętać, że istotne do ujęcia podatku u źródła w kosztach jest wykazanie, że wydatek ten został poniesiony w celu uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Najczęściej zadawane pytania

Czy podatek u źródła zapłacony przez płatnika może być jego kosztem podatkowym?

Tak, podatek u źródła zapłacony przez płatnika może być kosztem uzyskania przychodów, ponieważ jest to podatek cudzy, jedynie pobrany i odprowadzony w imieniu nierezydenta, a nie własny podatek płatnika.

Jakie warunki musi spełnić wydatek, aby był kosztem podatkowym?

Wydatek musi być ekonomicznie uzasadniony i racjonalny, pozostawać w związku z prowadzoną działalnością, a jego celem musi być uzyskanie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów, czyli wykazywać związek przyczynowo-skutkowy z przychodem.

Jakie są dwa sposoby rozliczania podatku u źródła?

Pierwszy to określenie wynagrodzenia brutto, przy którym płatnik potrąca podatek z ustalonej kwoty. Drugi to określenie wynagrodzenia netto, wówczas płatnik samodzielnie oblicza i płaci podatek u źródła ze swoich środków, ubruttowiając wcześniej świadczenie.

Co to jest klauzula gross-up?

Klauzula gross-up to postanowienie umowne nakładające na płatnika obowiązek ubruttowienia świadczenia, gdy konieczne jest potrącenie podatku u źródła, tak aby kontrahent otrzymał ustaloną kwotę netto.

Jak oblicza się ubruttowienie wynagrodzenia?

Należność netto wynikającą z umowy dzieli się przez różnicę między liczbą 1 a stawką podatku u źródła. Przykładowo przy stawce 20% należność netto dzieli się przez 0,8.