Przejdź do treści
HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy
Procesowe 27 października 2022 ok. 2 min czytania

Oświadczenie o potrąceniu a skuteczny zarzut potrącenia w toku procesu

Sebastian Król Autor Sebastian Król Adwokat, Senior Associate
Oświadczenie o potrąceniu a skuteczny zarzut potrącenia w toku procesu

Nieintuicyjność w tym zakresie wynika głównie z dość częstego błędu jakim jest utożsamianie zagadnień oświadczenia o potrąceniu oraz zarzutu potrącenia.

Czym różni się oświadczenie o potrąceniu od zarzutu potrącenia?

Otóż oświadczenie o potrąceniu, o którym mowa w art. 499 k.c., jest czynnością materialnoprawną powodującą, w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 498 § 1 k.c., odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności, natomiast zarzut potrącenia jest czynnością procesową, polegającą na żądaniu oddalenia powództwa w całości lub w części, z powołaniem się na okoliczność, że roszczenie objęte żądaniem pozwu wygasło wskutek potrącenia. Oświadczenie o potrąceniu stanowi zatem materialnoprawną podstawę zarzutu potrącenia.

Dlaczego oświadczenie złożone pełnomocnikowi jest bezskuteczne?

Mając powyższe na uwadze, aby skutecznie podnieść zarzut potrącenia w toku procesu, konieczne jest poprzedzenie tego kroku złożeniem oświadczenia o potrąceniu. I o ile za intuicyjne i skuteczne należy uznać złożenie takiego oświadczenia o potrąceniu w odpowiedzi na pozew (lub innym piśmie procesowym) w sytuacji, gdy strony działają bez pełnomocników procesowych, to w sytuacji, gdy choć jedna ze stron ma ustanowionego pełnomocnika, jest to już co do zasady bezskuteczne. W sytuacji bowiem, gdy strony lub strona mają ustanowionych pełnomocników procesowych, to pisma procesowe są doręczane właśnie tymże, co z natury rzeczy uniemożliwia skuteczne złożenia oświadczenia o potrąceniu drugiej stronie.

Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 marca 2013 r. w sprawie sygn. akt II CSK 476/12, *skoro oświadczenie o potrąceniu może wywrzeć skutek dopiero z chwilą dojścia do adresata (*art. 61 k.c.), to zawarte w odpowiedzi na pozew oświadczenie o potrąceniu doręczone jedynie nieumocowanemu do jego przyjęcia pełnomocnikowi powoda nie może być ocenione jako skuteczne.

Jak skutecznie podnieść zarzut potrącenia w odpowiedzi na pozew?

W sytuacji zatem, gdy strony procesu posiadają ustanowionych pełnomocników, złożenie zarzutu potrącenia należy poprzedzić złożeniem oświadczenia o potrąceniu, które zostanie złożone przez stronę (samodzielnie lub poprzez pełnomocnika posiadającego wyraźne pełnomocnictwo do składania oświadczeń materialnoprawnych) bezpośrednio drugiej stronie. Dopiero wówczas bowiem dochodzi do skutecznego złożenia oświadczenia o potrąceniu, co umożliwia podniesienie stosownego zarzutu procesowego w toku postępowania.

Jeżeli interesuje Cię tematyka oświadczenia o potrąceniu, zarzutu potrącenia lub inne sprawy natury prawnej, skorzystaj z usług Kancelarii HWW Hewelt Wojnowski Lindner i Wspólnicy. Zakres naszej pracy procesowej opisujemy na stronie reprezentacja przed sądami.

*Treść niniejszego artykułu odzwierciedla jedynie stanowisko autora. Autor nie ponosi odpowiedzialności za umieszczoną w nim zawartość merytoryczną ani za sposób wykorzystania zawartych w nim informacji.

Od czego zacząć

Szykuje się spór albo postępowanie?

Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto (738 zł brutto). Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.

  1. 1
    Rozmowa

    Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.

  2. 2
    Co dalej

    Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.

  3. 3
    Działamy

    Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.

Sebastian Król
Autor
Sebastian Król
Adwokat, Senior Associate
Postępowania administracyjne · Umowy · Postępowania sądowe

Praktyka obejmuje prawo gospodarcze i cywilne, z szczególnym naciskiem na prowadzenie sporów sądowych. Posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu spraw z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego oraz gospodarczego, w tym z zakresu sporów korporacyjnych. Prowadził obsługę windykacji B2B dla podmiotów z branży automotive oraz e-commerce. Swoje doświadczenie powiększał pracując w renomowanych warszawskich kancelariach.

Zobacz profil →
Miesięczny Legal Check

Nie przegap kolejnej analizy

Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.

Powiązane publikacje

Procesowe 18 sierpnia 2026

Umorzenie egzekucji z nieruchomości - kiedy następuje i kiedy możliwa jest ponowna egzekucja?

Umorzenie egzekucji z nieruchomości następuje przede wszystkim po dwóch bezskutecznych licytacjach. Wyjaśniamy, co wtedy dzieje się z wpisem w księdze wieczystej, kiedy wierzyciel może ponownie wszcząć egzekucję z tej samej nieruchomości i czym różni się umorzenie po licytacjach od umorzenia z przyczyn ogólnych.

Sebastian Król
Sebastian Król
7 min czytania
Procesowe 18 sierpnia 2026

Umorzenie postępowania egzekucyjnego - co oznacza i co dalej?

Umorzenie postępowania egzekucyjnego kończy egzekucję, ale nie umarza długu. Wyjaśniamy, kiedy komornik umarza postępowanie z urzędu, kiedy na wniosek, co dzieje się z zajęciami po umorzeniu, kto płaci opłatę egzekucyjną i czy wierzyciel może wszcząć egzekucję ponownie.

Sebastian Król
Sebastian Król
5 min czytania

Umów konsultację

Umów konsultację z prawnikiem naszej kancelarii.

Umów konsultacjęNapisz do nas