Podatek u źródła, co to jest i jakie usługi pod niego podlegają?

Dotyczy to m.in. takich wypłat jak: dywidendy, odsetki, należności licencyjne oraz wynagrodzenia za usługi niematerialne (doradcze, reklamowe, prawne, księgowe). Podstawowa stawka WHT to 20 %, ale może być niższa lub płatnik może w ogóle nie pobierać podatku w zależności od konkretnych regulacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które Polska zawarła z innymi państwami, albo zwolnień przewidzianych w polskich przepisach prawa podatkowego.

Pobranie podatku przez płatnika, co to oznacza?

Pobranie podatku przez płatnika oznacza, że wypłacając wynagrodzenie nierezydentowi, płatnik potrąca i rozlicza odpowiednią kwotę podatku, a odbiorca otrzymuje kwotę pomniejszoną o ten podatek.

Natomiast, gdy z zawartej umowy albo regulaminu świadczenia wynika, że to podmiot dokonujący wypłaty bierze na siebie obowiązek zapłaty podatku u źródła, należy zastosować tzw. ubruttowienie. Oznacza to, że beneficjent otrzymuje całą umówioną kwotę, natomiast podatek u źródła zostaje sfinansowany przez płatnika z jego własnych środków. W praktyce ubruttowienie polega na wyliczeniu wartości brutto poprzez podzielenie kwoty netto przez współczynnik będący różnicą 1 i stawki podatkowej.

Podatek u źródła w ustawowym terminie należy wpłacić na mikrorachunek podatkowy płatnika.

Jakie usługi podlegają podatkowi u źródła?

Zakres dochodów objętych podatkiem u źródła określony jest w art. 29 i 30a Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 21 i 22 Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Poniżej skupiono się na typowych przykładach z życia gospodarczego podatników.

1. Usługi reklamowe od Google, Facebook

Jeśli polski podmiot kupuje reklamy (np. Google Ads, Facebook Ads) od zagranicznego dostawcy, to formalnie należność podlega opodatkowaniu u źródła. Płatnik nie będzie jednak obowiązany do pobrania tego podatku, jeżeli będzie dysponował certyfikatem rezydencji podatkowej usługodawcy aktualnym na moment dokonywanej wypłaty.

2. Licencje na oprogramowanie
3. Licencja typu end-user, prawo do używania oprogramowania (np. dostęp do aplikacji, bez możliwości komercyjnego wykorzystania). Organy uznają ją za niepodlegającą podatkowi u źródła, bo to tylko korzystanie, a nie przekazanie praw autorskich.
4. SaaS lub dostęp chmurowy, użytkownik korzysta z aplikacji w chmurze, bez przeniesienia egzemplarza oprogramowania. Takie świadczenia kwalifikowane są często jako usługi (a nie licencyjne), więc podatku u źródła nie pobiera się.
5. Usługi doradcze, prawne, rachunkowe, przetwarzanie danych

Te usługi świadczone przez nierezydentów podlegają pod WHT ze stawką 20 %. Wyjątek stanowi zastosowanie preferencji z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, wtedy płatnik może nie potrącać podatku u źródła pod warunkiem uzyskania certyfikatu rezydencji podatkowej usługodawcy aktualnego na moment dokonywanej wypłaty.

Podatek u źródła, co płatnik musi zrobić w praktyce?

1. W pierwszej kolejności płatnik musi zweryfikować tytuł wypłacanych należności, przede wszystkim, czy są to należności wymienione w wskazanych powyżej przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych albo ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (w zależności o statusu beneficjenta płatności).
2. Jeżeli płatność podlega podatkowi u źródła w Polsce, płatnik powinien zweryfikować, czy z krajem siedziby/miejsca zamieszkania faktycznego beneficjenta płatności Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania (uwaga na podmioty transparentne podatkowo).
3. Jeżeli Polska zawarła z danym krajem umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania płatnik powinien zweryfikować możliwość i warunki zastosowania obniżonej stawki podatku, albo niepobierania podatku. Płatnik powinien uzyskać certyfikat rezydencji. Niekiedy również udokumentować, że zweryfikował status rzeczywistego właściciela należności (beneficial owner; dot. odsetek i licencji), chociaż organy podatkowe rozciągają ten obowiązek również na inne należności podlegające podatkowi u źródła, wymienione w ustawach usługi niematerialne.
4. Jeżeli płatnik nie będzie uprawniony do niepobrania podatku, albo nie znajdzie zastosowanie zwolnienie z podatku u źródła, płatnik rozlicza podatek u źródła w Polsce (albo potrąca z należności kontrahenta, albo ubruttawia należność, w zależności od umowy z kontrahentem). Płatnik w ustawowym terminie zobowiązany jest również do złożenia deklaracji IFT-1R/IFT-2R, PIT-8AR/CIT-10Z (w zależności do statusu nierezydenta os. fizyczna albo os. prawna).

Podsumowanie

Podatek u źródła to ryzykowny obszar podatków międzynarodowych. Polski płatnik odpowiada za pobór WHT od niektórych przychodów wypłacanych nierezydentom, o ile nie znajdzie zastosowania preferencja przewidziana w polskich przepisach albo zawartych przez Polskę umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Niemniej, w przypadku dużych podmiotów należy również pamiętać o mechanizmie pay and refund, w kontekście nadwyżki wypłat ponad ustalony przez ustawodawcę próg 2.000.000 zł (wówczas co do zasady od tej nadwyżki płatnik pobiera podatek na podstawie krajowych przepisów, bez stosowania preferencji wynikających z umów. Ustawodawca przewidział tu jednak pewne rozwiązania).

Dokładna analiza umowy, certyfikatu i konkretnego świadczenia pozwala na ograniczenie ryzyka podatkowego oraz wykorzystanie dostępnych zwolnień lub preferencyjnych stawek.

Potrzebujesz doradztwa z zakresu prawa podatkowego? Skontaktuj się z naszą Kancelarią!

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest podatek u źródła (WHT)?

To podatek pobierany przez płatnika od należności wypłacanych nierezydentom, takich jak dywidendy, odsetki, należności licencyjne czy usługi niematerialne. Podstawowa stawka wynosi 20 procent, ale może być niższa lub w ogóle niepobierana w zależności od przepisów i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Jaka jest różnica między potrąceniem podatku a ubruttowieniem?

Przy potrąceniu płatnik odejmuje podatek od należności, a beneficjent otrzymuje kwotę pomniejszoną. Przy ubruttowieniu płatnik finansuje podatek z własnych środków, a beneficjent otrzymuje całą umówioną kwotę netto.

Które usługi podlegają podatkowi u źródła?

Podatkowi u źródła podlegają m.in. usługi doradcze, prawne, rachunkowe oraz przetwarzanie danych świadczone przez nierezydentów, ze stawką 20 procent, chyba że zastosowanie znajdą preferencje z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Czy płatnik zawsze pobiera podatek u źródła od usług IT?

Nie, zależy to od rodzaju usługi. Licencja typu end-user oraz dostęp chmurowy (SaaS) bywają traktowane jako usługi, a nie licencje, więc podatku się nie pobiera, natomiast niektóre usługi IT mogą mu podlegać.

Co płatnik powinien zrobić przed wypłatą należności nierezydentowi?

Płatnik powinien zweryfikować, czy należność podlega podatkowi u źródła, sprawdzić, czy obowiązuje umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, oraz uzyskać certyfikat rezydencji podatkowej kontrahenta, aby zastosować obniżoną stawkę lub zwolnienie.