Z dniem 1 stycznia 2025 roku weszły w życie istotne zmiany w regulacjach podatku od nieruchomości, które mają szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw z sektora energetycznego. Nowe przepisy wprowadzają odrębne definicje budynku i budowli oraz szczegółowo określają zasady ich opodatkowania. Dla firm z branży energetycznej, dysponujących rozbudowaną i zróżnicowaną infrastrukturą, oznacza to konieczność ponownego przyporządkowania aktywów oraz ryzyko sporów z organami podatkowymi.
Nowe definicje: budynek, budowla, obiekt budowlany
Zamiast dotychczasowych odwołań do prawa budowlanego, w nowelizacji zawarto autonomiczne definicje:
Budynek to obiekt:
- wzniesiony w wyniku robót budowlanych
- wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem
- trwale związany z gruntem
- posiadający fundamenty, dach i przegrody budowlane
Z tej definicji wyłączono obiekty, w których podstawowym parametrem technicznym określającym przeznaczenie jest pojemność.
Wprowadzono zamknięty katalog obiektów podlegających definicji budowli. Jako budowle klasyfikowane są obecnie m.in.:
- elektrownie wiatrowe, elektrownie jądrowe i elektrownie fotowoltaiczne, biogazownie, biogazownie rolnicze, magazyny energii, kotły, piece przemysłowe, w części niebędącej budynkiem, wyłącznie w zakresie ich części budowlanych
- urządzenia budowlane, przyłącza oraz urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, oraz inne urządzenia techniczne, bezpośrednio związane z budynkiem lub budowlą, niezbędne do ich użytkowania zgodnie z przeznaczeniem
- urządzenia techniczne, w zakresie ich części budowlanych
Obiektem budowlanym jest zaś każdy budynek lub budowla, łącznie z ich instalacjami i urządzeniami technicznymi.
Nadrzędność budynku nad budowlą
Ustawodawca zastrzegł, że jeżeli obiekt spełnia kryteria budynku, nie wolno równolegle opodatkować go jako budowli nawet wtedy, gdy znajduje się wśród budowli wymienionych w ustawie (tzw. zasada pierwszeństwa). Dopiero w sytuacji, gdy obiekt nie spełnia ustawowych kryteriów definicji budynku, można rozpatrywać jego kwalifikację jako budowli.
Opodatkowanie wybranych aktywów w sektorze energetycznym
W przypadku elektrowni wiatrowych podatek obejmuje wyłącznie te ich części, które stanowią budowlę, tj. wieżę oraz fundament. Natomiast pozostałe elementy, takie jak gondola, wirnik czy łopaty, są traktowane jako urządzenia techniczne i w związku z tym nie podlegają opodatkowaniu.
Jeżeli chodzi o instalacje fotowoltaiczne, opodatkowaniu podlegają wyłącznie fundamenty oraz konstrukcje wsporcze. Natomiast moduły fotowoltaiczne, inwertery oraz instalacje elektryczne nie są uwzględniane w podstawie opodatkowania.
Transformatory mogą podlegać opodatkowaniu jako część budynku, jeżeli ich prawidłowe funkcjonowanie uzależnione jest od związania z obiektem budowlanym. W przeciwnym razie, traktowane są jako budowla, jednak wyłącznie w zakresie elementów o charakterze budowlanym i tylko wówczas, gdy powstały w wyniku wykonania robót budowlanych.
Stacje transformatorowe mogą zostać uznane za budynek, jeżeli są trwale związane z gruntem oraz posiadają fundamenty, dach i ściany. Natomiast stacje transformatorowe w formie obiektów kontenerowych, nawet w przypadku trwałego związania z gruntem, podlegają opodatkowaniu jako budowle.
Sieci elektroenergetyczne, obejmujące zarówno linie napowietrzne, jak i kablowe, kwalifikowane są jako budowle według kryterium długości. Razem z łącznikami sterowanymi zdalnie podlegają opodatkowaniu jako jedna budowla.
Rozdzielnie zazwyczaj spełniają definicję budynku, gdyż posiadają korpus oraz dach, i w związku z tym powinny być opodatkowane jako budynki. Natomiast układy szynowe oraz aparatura nie są uwzględniane w podstawie opodatkowania.
Magazyny energii w formie kontenerowych magazynów bateryjnych, które nie wymagają wykonywania robót budowlanych, co do zasady nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Natomiast w sytuacji, gdy zrealizowano fundament oraz instalację połączeniową, opodatkowaniu podlega część o charakterze budowlanym.
Ogrodzenia stanowią budowlę, jednak podlegają opodatkowaniu wyłącznie w przypadku, gdy są wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej.
Wątpliwości prawne związane z nowymi przepisami
Ustawa wciąż posługuje się nieprecyzyjnymi pojęciami, takimi jak „urządzenie budowlane” czy „instalacja przemysłowa”, nie określając ich legalnych definicji. Tego rodzaju niejasność może być źródłem sporów interpretacyjnych na gruncie stosowania przepisów.
Dodatkowym problemem jest brak jasnej metodologii wyceny nowych kategorii obiektów. Pojawia się w szczególności pytanie, w jaki sposób ustalić wartość początkową, a tym samym podstawę opodatkowania, w przypadku np. fundamentu prefabrykowanego przeniesionego z innego terenu. Stosowanie ogólnych zasad amortyzacyjnych w takich sytuacjach może prowadzić do dalszych rozbieżności interpretacyjnych i sporów z organami podatkowymi.
Zalecenia dla branży energetycznej
Działania minimalizujące ryzyka podatkowe obejmują przeprowadzanie regularnych audytów i przeglądów podatkowych, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Istotne jest także skorzystanie z usług profesjonalistów specjalizujących się w podatku od nieruchomości, którzy mogą prawidłowo zakwalifikować poszczególne składniki majątku zgodnie z nową definicją budynku lub budowli oraz zweryfikować prawidłowość ustalenia podstawy opodatkowania.
Zaleca się bieżące monitorowanie pojawiających się wytycznych Ministerstwa Finansów, interpretacji indywidualnych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, ponieważ praktyka stosowania nowych przepisów wciąż się rozwija i nie jest jeszcze ugruntowana.
Przedsiębiorcy powinni być przygotowani na możliwość wystąpienia sporów z organami podatkowymi, gdyż brak utrwalonej praktyki w zakresie stosowania nowych przepisów zwiększa ryzyko rozbieżności interpretacyjnych. W związku z tym warto już na etapie wdrażania zmian zadbać o odpowiednie zabezpieczenie dokumentacji technicznej, szczegółowe opisy środków trwałych oraz stanowiska prawne uzasadniające przyjętą klasyfikację składników majątku. Doświadczenia wynikające z poprzednich nowelizacji pokazują, że stabilna linia orzecznicza kształtuje się zazwyczaj dopiero po upływie kilku lat.
Podsumowanie
Nowelizacja podatku od nieruchomości na 2025 rok stanowi istotną reformę w zakresie sposobu opodatkowania składników majątku. Kluczowe znaczenie będzie miała prawidłowa kwalifikacja każdego elementu majątku zgodnie z nowymi definicjami ustawowymi, a także bieżące monitorowanie praktyki organów podatkowych i sądów administracyjnych. Przedsiębiorstwa, które już wcześniej zaktualizują swoją ewidencję oraz procedury wewnętrzne, będą lepiej przygotowane do ewentualnych kontroli i zminimalizują ryzyko powstania kosztownych sporów podatkowych.
Najczęściej zadawane pytania
Co podlega opodatkowaniu w elektrowni wiatrowej?
W elektrowni wiatrowej opodatkowaniu podlega wyłącznie wieża oraz fundament. Gondola, wirnik i łopaty traktowane są jako urządzenia techniczne i nie podlegają opodatkowaniu.
Które elementy instalacji fotowoltaicznej są opodatkowane?
Opodatkowaniu podlegają fundamenty oraz konstrukcje wsporcze. Moduły fotowoltaiczne, inwertery i instalacje elektryczne nie są uwzględniane w podstawie opodatkowania.
Kiedy stacja transformatorowa jest budynkiem, a kiedy budowlą?
Stacja transformatorowa jest budynkiem, jeżeli jest trwale związana z gruntem oraz ma fundamenty, dach i ściany. Stacje kontenerowe, nawet trwale związane z gruntem, podlegają opodatkowaniu jako budowle.
Czy sieci elektroenergetyczne podlegają opodatkowaniu?
Tak, sieci elektroenergetyczne, zarówno linie napowietrzne, jak i kablowe, kwalifikowane są jako budowle i podlegają opodatkowaniu.
Czy kontenerowe magazyny bateryjne zawsze podlegają opodatkowaniu?
Co do zasady kontenerowe magazyny bateryjne, które nie wymagają robót budowlanych, nie podlegają opodatkowaniu. Opodatkowaniu podlega część o charakterze budowlanym, gdy wykonano fundament i instalację połączeniową.
Praktyka obejmuje bieżące doradztwo w zakresie prawa administracyjnego oraz podatkowego. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie obsługi postępowań sądowych, administracyjnych, podatkowych oraz sądowo-administracyjnych dotyczących zarówno klientów indywidualnych, jak również podmiotów gospodarczych, w tym także uzyskane w ramach wieloletniej obsługi jednostek samorządu terytorialnego i innych jednostek sektora finansów publicznych.
Zobacz profil →Prawnicy HWW udzielają konsultacji w Warszawie oraz online. Wybierz formę kontaktu.
Nie przegap kolejnej analizy
Najważniejsze zmiany w prawie i ich skutki dla biznesu, raz w miesiącu na Twój e-mail.
Zapisując się, akceptujesz politykę prywatności. Wypiszesz się jednym kliknięciem.
