Dziesięcioletni PPA warto oceniać przez odpowiedź na trzy pytania: za co zapłacisz, gdy produkcja lub zużycie odbiegną od planu, jakich zabezpieczeń może zażądać kontrahent i ile może kosztować zakończenie współpracy. Cena za MWh jest dopiero początkiem tej analizy. Dwie umowy z taką samą ceną mogą inaczej rozkładać koszty niedoboru energii, bilansowania i przerw w pracy instalacji.
Zacznij od ustalenia swojej roli. Kupujący potrzebuje dopasowania dostaw lub rozliczeń do działalności firmy. Sprzedawca potrzebuje warunków, które pozwolą wykonać zobowiązania przy zmiennej produkcji i utrzymać płynność. Skrót cPPA wskazuje na przedsiębiorstwo jako odbiorcę, ale sam nie opisuje sposobu dostawy ani rozliczenia. Poniższe wskazówki dotyczą przygotowania i negocjowania kontraktu, z uwzględnieniem polskiego prawa.
Najpierw ustal, co rzeczywiście kupujesz
W fizycznym PPA strony umawiają się na sprzedaż i dostarczanie energii. Jeżeli korzystają z sieci, trzeba powiązać kontrakt z obsługą przesyłania lub dystrybucji, pomiarami oraz zakupem energii uzupełniającej. Nazwij podmiot odpowiedzialny za każdą z tych czynności. Sama podpisana umowa PPA nie zastąpi całej organizacji dostaw.
Prawo energetyczne wyraźnie przewiduje bezpośrednią umowę sprzedaży energii z OZE między wytwórcą a odbiorcą. Art. 5 ust. 2d–2e opisuje transport przez sieć albo linię bezpośrednią oraz wymaga określenia rodzaju OZE. Nie wystarczy więc ogólne założenie, że wszystkie PPA są pozbawione szczególnej regulacji. Swoboda umów z art. 353¹ Kodeksu cywilnego ma granice wynikające między innymi z ustawy. Prawo energetyczne, Kodeks cywilny.
W finansowym PPA, określanym też jako vPPA, model może polegać na pieniężnym rozliczaniu różnicy między ceną umowną a wybranym indeksem dla określonego wolumenu, bez dostawy energii między stronami tego kontraktu. Kupujący potrzebuje wówczas osobnego zakupu energii do zakładu. Sprawdź, czy indeks rozliczeniowy odpowiada cenie tego zakupu: różnica między nimi pozostawia ryzyko kosztowe.
Konstrukcja finansowa wymaga także kwalifikacji regulacyjnej. Załącznik I, sekcja C pkt 5–7 i 9 dyrektywy MiFID II obejmuje określone instrumenty pochodne i kontrakty różnicowe. Nie oznacza to, że każdy PPA jest instrumentem finansowym. Trzeba ocenić konkretny sposób rozliczenia i warunki umowy, a następnie właściwe obowiązki. Sama nazwa „zakup zielonej energii” nie rozstrzyga tej oceny. MiFID II, zestawienie ESMA.
Wolumen i profil: roczna suma nie wystarczy
Ustal, czy kupujący odbiera rzeczywistą produkcję źródła, stałą ilość energii w poszczególnych okresach, czy ilość mieszczącą się w określonym przedziale. Przy odbiorze rzeczywistej produkcji zmienność źródła wpływa na ilość objętą PPA. Przy sztywnym zobowiązaniu wolumenowym sprzedawca powinien sprawdzić, jak uzupełni niedobór i kto poniesie jego koszt. O wyniku decyduje treść kontraktu, nie nazwa modelu.
Profil pokazuje rozkład produkcji lub poboru w czasie. Porównaj dane w tych samych przedziałach rozliczeniowych, uwzględniając sezonowość, weekendy i planowane przestoje.
Przykład modelowy: zakład ogranicza pracę w południe, a kontrakt obejmuje całą produkcję instalacji PV. Zgodność rocznych MWh nie wyklucza nadwyżek w czasie produkcji i niedoborów wieczorem. Umowa powinna wskazywać zasady odsprzedaży nadwyżek, zakupu brakującej energii oraz rozliczenia tych operacji. To przykład konstrukcji, a nie opis sprawy HWW.
Kupujący powinien przewidzieć także zmniejszenie produkcji własnej firmy lub zamknięcie zakładu. Sprzedawca powinien sprawdzić tolerancje wolumenu i konsekwencje niedostępności instalacji. Prognoza techniczna nie staje się automatycznie gwarantowaną ilością dostaw: należy jednoznacznie oznaczyć jej rolę w załącznikach.
Cena i bilansowanie: poproś o przykładowe rozliczenie
Przy cenie stałej wyjaśnij, które składniki rzeczywiście pozostają stałe. Przy indeksacji określ indeks, okres uśredniania, walutę, kurs przeliczenia, źródło danych i zastępczy sposób wyliczenia po zaprzestaniu publikacji indeksu. Osobno uzgodnij opłaty za obsługę, rozliczenie nadwyżek i niedoborów oraz gwarancje pochodzenia. Stała cena kontraktowa nie przesądza o stałej wysokości wszystkich wydatków na energię.
Przetestuj uzgodnioną formułę na kilku wariantach: cenie rynkowej wyższej i niższej od umownej, cenie ujemnej oraz ograniczonej produkcji. W każdym wariancie powinno być jasne, kto komu płaci, od jakiego wolumenu i kiedy. Taki rachunek ujawnia niejasności, których nie widać w samym opisie mechanizmu.
Bilansowanie wymaga osobnego podziału obowiązków: kto przygotowuje grafiki, dostarcza dane, odpowiada za błędy i ponosi koszty niezbilansowania. Dla umowy sprzedaży z odbiorcą niebędącym podmiotem odpowiedzialnym za bilansowanie art. 5 ust. 2b Prawa energetycznego wymaga określenia sposobu ustalania i rozliczania niezbilansowania oraz zgłaszania grafików. Ogólne hasło „bilansowanie w cenie” warto rozwinąć o zakres, wyłączenia i zasady zmiany opłaty. Prawo energetyczne.
Ograniczenia produkcji i gwarancje pochodzenia
Rozdziel awarię instalacji, polecenie operatora ograniczające produkcję, planowany serwis i dobrowolne wyłączenie przy niekorzystnych cenach. Dla każdego zdarzenia ustal obowiązek zawiadomienia, wymagane dowody, zasady zastępczej dostawy i rozliczenia. Jeżeli projekt przewiduje płatność także za energię niewytworzoną, sprawdź metodę obliczenia tej ilości i możliwość jej zakwestionowania. Nie traktuj wszystkich zdarzeń jako jednej kategorii siły wyższej.
Gwarancje pochodzenia wymagają odrębnych postanowień. Art. 120 ustawy o OZE określa ich funkcję dokumentującą pochodzenie energii; są zbywalne i odrębne od praw majątkowych ze świadectw pochodzenia. Przeniesienie następuje przez wpis w rejestrze, zgodnie z art. 124 ust. 7. Art. 124a ust. 1 uzależnia poinformowanie odbiorcy o pochodzeniu energii objętej gwarancją od jej wcześniejszego umorzenia i uzyskania potwierdzenia. Ustawa o OZE.
Wpisz do kontraktu ilość i wymagane cechy gwarancji, termin przekazania, stronę odpowiedzialną za umorzenie oraz dowód dla kupującego. Uzgodnij konsekwencje braku gwarancji i warunki ewentualnego zastąpienia ich innymi. Sam zakup energii w PPA nie zastępuje wykonania tych czynności.
Zabezpieczenia i wyjście: sprawdź także trudny rok
Gwarancję bankową, poręczenie lub depozyt oceniaj przez kwotę, okres, warunki uruchomienia i obowiązek uzupełniania. Zabezpieczenie zależne od bieżącej wartości kontraktu może wymagać dodatkowych środków w trakcie współpracy. Uzgodnij sposób wyceny, częstotliwość aktualizacji i procedurę sporu o wyliczenie.
Rozdziel opóźnienie rozpoczęcia dostaw, niewykonanie zobowiązań i zakończenie umowy z powodów biznesowych. Określ termin naprawienia naruszenia, przesłanki zakończenia oraz sposób końcowego rozliczenia. Swoboda tych uzgodnień podlega ograniczeniom. W umowach dostawy objętych art. 4j ust. 3a Prawa energetycznego odbiorca końcowy ma ustawowe prawo wypowiedzenia umowy terminowej, przy czym przepis reguluje także koszty i szczególną ochronę wskazanych odbiorców. Nie przenoś automatycznie tych zasad na finansowy PPA. Prawo energetyczne.
Nie każda należność za zakończenie umowy jest karą umowną. Art. 483 § 1 KC dotyczy zobowiązań niepieniężnych. Odrębnie oceniaj odsetki, odszkodowanie i rozliczenie wartości kontraktu. Limit odpowiedzialności nie może skutecznie wyłączać szkody wyrządzonej umyślnie, co wynika z art. 473 § 2 KC. Kodeks cywilny.
Na koniec przeanalizuj zmianę właściciela spółki, przeniesienie kontraktu, wymagania banku oraz zmianę prawa. Procedura renegocjacji powinna określać także, co dzieje się, gdy strony nie osiągną porozumienia.
Jak przygotować projekt do decyzji
- Zbierz projekt PPA, załączniki, uzgodnienia handlowe i korespondencję. Pozwalają ustalić, które kwestie rzeczywiście uzgodniono.
- Dołącz profile poboru lub produkcji i prognozy zmian działalności. Służą porównaniu wolumenu z możliwym wykonaniem kontraktu.
- Przygotuj dokumenty przyłączenia, harmonogram uruchomienia oraz umowy obsługi dostaw i bilansowania. Ujawnią rozbieżności między zobowiązaniami wobec różnych podmiotów.
- Dodaj proponowane zabezpieczenia i wymagania finansującego. Pozwolą sprawdzić warunki uruchomienia zabezpieczeń i przeniesienia umowy.
Następnie wybierz model, przelicz scenariusze, ustal granice akceptowanego ryzyka i dopiero na tej podstawie zatwierdzaj zapisy. Analiza prawna nie zastępuje prognozy produkcji ani oceny ekonomicznej.
HWW może przeanalizować projekt, przedstawić ryzyka i proponowane zmiany oraz wesprzeć negocjacje w uzgodnionym zakresie. Poproś o wycenę, podając swoją rolę, okres umowy i termin negocjacji. Konsultacja nie jest wymagana. Zakres i wynagrodzenie ustalamy przed pracą; koszt ewentualnej odrębnej analizy potrzebnej do wyceny wymaga wcześniejszego uzgodnienia. Sprawdź zakres obsługi PPA i przyłączenia.
Pytania przed podpisaniem
Czy PPA obejmie całe zużycie zakładu?
Tylko jeżeli odpowiadają temu uzgodniony model, wolumen i obsługa brakującej energii. Porównaj profile w czasie, a nie wyłącznie sumy roczne.
Czy mogę rozpocząć analizę przed ukończeniem instalacji?
Tak. Warto wtedy połączyć termin dostaw z warunkami uruchomienia, datą graniczną i konsekwencjami opóźnienia. Stan inwestycji powinien być udokumentowany.
Czy cena stała oznacza gwarancję oszczędności?
Nie. Wynik zależy również od cen alternatywnego zakupu, profilu, opłat i wykonania umowy. Prawidłowy kontrakt porządkuje ryzyko, ale nie gwarantuje rentowności.
Zobacz zakres analizy i negocjacji PPA
Informacja kancelarii, poza treścią artykułu.
Masz sprawę z prawa energetycznego lub OZE?
Od tego pytania zaczyna się większość rozmów z prawnikiem. Konsultacja jest płatna, 600 zł netto (738 zł brutto). Płacisz za realną poradę: powiemy, czy masz problem prawny, co da się z nim zrobić i ile to mniej więcej kosztuje. Na nic dalej Cię to nie wiąże, a przepisy zostaw nam, od tego jesteśmy.
- 1 Rozmowa
Mówisz, co się dzieje, własnymi słowami.
- 2 Co dalej
Powiemy, jakie masz wyjścia i ile to kosztuje.
- 3 Działamy
Dajesz zielone światło i sprawa jest nasza.
Specjalizuje się w prawie handlowym i cywilnym. Doświadczenie zdobywała w warszawskich kancelariach zajmujących się w kompleksową obsługą spółek oraz kancelarii specjalizującej się w prawie pracy. Posiada szerokie doświadczenie w zakresie doradztwa korporacyjnego. Uczestniczyła w procesach fuzji i przejęć na każdym ich etapie, od badania prawnego poprzedzającego transakcję po wypełnienie wymogów regulacyjnych związanych z procesem transformacyjnym. Przygotowuje oraz opiniuje umowy zawierane przez klientów oraz…
Zobacz profil →Nie przegap kolejnej analizy
Co miesiąc najważniejsze nowelizacje i ich praktyczne skutki dla biznesu, zebrane i zinterpretowane przez prawników HWW.
